Geluk afdwingen

‘Wie weet wat er gebeurd is kan vaak heel behoorlijk voorspellen wat er ongeveer gebeuren gaat. Dat geldt niet alleen voor het weer, dat geldt even goed voor, bijvoorbeeld, honkbal. Dat geldt misschien wel voor alles. En als je het niet kunt voorspellen, kun je het in ieder geval achteraf bevredigend verklaren.’ De ongeveer zeventienjarige verteller van de novelle Calippo Cola van Owen Donkers beschrijft systematisch waar hij zich mee bezighoudt. Honkbal, school, zijn liefde voor een klasgenote, en zijn werk op een championverwerkingfabriek. Hij spreekt zichzelf steeds aan als ‘je’, alsof hij zich ergens van moet zien te overtuigen. Tegelijkertijd geeft dit zijn overwegingen een zeer stellig karakter.

Bezwering
De bezwerende toon die Calippo Cola kenmerkt was ook aanwezig in Donkers’ debuutroman Julien uit 2009. Daarin had de hoofdpersoon een baantje in een New Yorkse pizzazaak om zichzelf te onderhouden, terwijl hij thuis schreef om zijn ware droom, dichter te worden, te verwezenlijken. Ondertussen observeerde hij de veelal kunstmatige Amerikaanse samenleving. In Julien kwam de passie voor poëzie van de hoofdpersoon wat minder overtuigend uit de verf dan zijn confrontaties met het ontnuchterende leven van alledag. Maar in Calippo Cola heeft Donkers een ideale balans gevonden. Dat begint al vanaf de honkbalstatistieken – hoeveel weegt een honkbal precies? – waarmee de verteller zijn verhaal begint. Dan volgt een nauwgezette beschrijving van het stapelen van kistjes met champignons, de manier waarop de richtingen havo en vwo in zijn klas worden gesplitst, en zijn eerste indrukken van een nieuw meisje in de klas.

Climax
De verteller laat stap voor stap zien hoe zijn leven zich ontwikkelt. Door hard te trainen wordt hij een betere honkballer, al is hij geen uitblinker. Zijn omgang met het meisje wordt intiemer. Totdat hij, weinig geïnteresseerd in school, blijft zitten, terwijl zij eindexamen doet. Ze dreigen uit elkaar te groeien. Hij krijgt ook problemen op de fabriek wanneer hij zich afmeldt wegens de presentatie van zijn honkbalteam. Maar hij blijft zichzelf inprenten om hard te werken, door te gaan, het geluk af te dwingen.
De lezer wordt meegesleept door de doelgerichtheid van de jongen, en zo bouwt de novelle op naar een indrukwekkende climax. De lezer weet echter evengoed dat zijn bevlogenheid hand in hand gaat met een vorm van zelfbedrog, dat hij de waarheid onbewust reduceert tot zijn waarheid. Met grote stilistische precisie laat Donkers zien hoe de jongen zijn blikveld vernauwt om zich op zijn doelen te blijven focussen. Het resultaat is een perfecte novelle.

Owen Donkers, Calippo Cola
hardcover, 96 blz, € 14.90
Thomas Rap, ISBN 978 90 600 5975 3


Erik Brus publiceerde met Fred de Vries het boek Gehavende stad, muziek en literatuur in Rotterdam van 1960 tot nu en is medesamensteller van verzamelboek ROTTERDAM. Hij realiseerde i.s.m. Laurens Abbink Spaink de novelization Zwartboek van de film van Paul Verhoeven. In 2015 verscheen het mede door hem samengestelde boek Ken zó in Boijmans – Frans Vogel 80 (Studio Kers). Lees meer artikelen van zijn hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s