PPweek 13 omslag Anton Valens

Man&Post

‘Samen administreren, ik maak jouw post open en jij de mijne. Samen bergen we het op. Gedeelde post is halve post.’ Zo ontstaat zelfhulpgroep Man&Post, in de geestige roman Het boek Ont van Anton Valens (1964).

De naam van de club is stoerder dan de mannen die zich ervoor aanmelden. Oprichter Isebrand Schut is een vrijgezel van rond de dertig. Het enige mooie (voor)uitzicht in zijn leven is dat op de Groningse A-kerk, waar hij tegenover woont; de gesjeesde, berooide bioloog is net ontslagen bij een callcenter, mislukt vervolgens als schoonmaker en moet daarom als toiletjuffrouw aan de slag in de ‘metro’ zoals de ondergrondse wc onder de Grote Markt heet. Daarnaast wordt Isebrand gekweld door een hinderlijke angst: hij durft mensen niet te groeten. ‘In de bedriegelijk simpele basisvraag: Wie te groeten en wie niet? kwamen al zijn existentiële twijfels het meest pregnant tot uitdrukking.’

Ontwapenend
De andere leden van Man&Post zijn net zo kleurrijk en ontwapenend: verpleger Sylvio verruilt zijn caravan bij de caviaopvang voor een grote loods waar hij zijn carrière als veejay van de grond tilt; Limburger Jean-Luc wordt op de hielen gezeten door schuldeisers die zijn woning hebben verbouwd tot wietplantage; diens vriend Boudewijn is autistisch en Isebrands nationalistische pleebaas Ebel pleit hartstochtelijk voor de onafhankelijkheid van Groningen.
En dan is er nog postmijder Cor Meckering, een organisatieadviseur van begin zestig met een tweede vrouw en tweede leg, die goed geld verdient met handelen in opties en in een gouden Mercedes rijdt. Meckering is gefascineerd door de betekenis en verwantschap van woorden en klanken, en kan daar weergaloos en onnavolgbaar over redeneren: ‘Moeder is verwant aan modder en dus aan aarde; maar moeder is ook moer, zoals in de uitdrukking “de duvel en zijn moer”. Moer is voer, zoals ik al gezegd heb, want de aarde geeft, na het zaaien, voer. Een boer bewerkt het land, in het land zit oer. Het land is op te vatten als onze vloer. Een moer is ook een metalen ring met een gat erin die je op een schroef kunt draaien, een hoer draait met haar kont om zich te laten beberen, een roer’ – hij klopte op het stuurwiel – ‘is rond en draaibaar, een toer is een draaibeweging, de aarde toert om de zon. Zie je hoe het in elkaar past? Het klopt als een bus!’

Voorvoegsel
Meckering betrekt Isebrand bij zijn plan om een boek te schrijven over het voorvoegsel ‘ont’ – wat in Meckerings visie duidt op het einde van een handeling, volgens Isebrand juist vaak op een begin.
Het zijn prachtige personages die Anton Valens ten tonele voert in zijn droogkomische variant op het ‘louteringsverhaal’. Vooral Isebrand zet hij geweldig neer als een man die moeite heeft met menselijk contact, maar wel een uitgeputte postduif vertroetelt en een verwaarloosd paard toeroept: ‘Ik vind je niet mismaakt!’
Terwijl van Meckerings praatjes weinig overblijft wanneer tegelijk met diens kapitaal ook zijn eigenwaarde en mannelijkheid in rook opgaan, groeit het zelfvertrouwen van Isebrand gaandeweg: hij durft aan het einde van de roman zo nu en dan iemand gedag te zeggen en raakt zelfs aan de vrouw – de dame die hem eerder ontsloeg. Het is een net iets te gezocht slot van een lichtvoetig verhaal over aandoenlijke mannen van vlees en bloed, deze mannen van Man&Post. Je zou willen dat het echt bestond.

Anton Valens, Het boek Ont
paperback, 352 blz, € 19,95
Augustus, ISBN 978 90 457 0473 9


Vivian de Gier is schrijver, journalist, redacteur en schrijfcoach. Onder de naam A•Quattro•Mani maakt ze met Marc Brester recensies, literaire interviews en (reis)reportages door heel Europa, in tekst én beeld. Ook schrijven ze korte verhalen, novellen en biografieën. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s