Zelfportret van beeldhouwster

M., het debuut van theatermaakster Shira Keller (1985) is een kleine roman, opgebouwd uit fragmenten die samen een beeld geven van verschillende episoden uit het leven van beeldhouwster Leah Rosenberg. Leah is een zonderlinge vrouw van rond de veertig: een kettingrookster die lijdt aan slapeloosheid en zelfs geen bed bezit. Haar enige sociale contact onderhoudt zij noodgedwongen met haar galeriehoudster, wier telefoontjes ze meestal niet opneemt.

Het verhaal begint als Leah de opdracht krijgt een zelfportret te maken. Hierdoor wordt zij met zichzelf geconfronteerd en terwijl ze met tegenzin een proefkop van klei boetseert, voeren flashbacks haar terug naar haar vroege jeugd en middelbareschooltijd.

Snel een situatie neerzetten
Hoe is Leah geworden zoals zij is? Die vraag beantwoordt Keller niet eenduidig. Ze schetst een fragmentarisch portret van haar personage, de lezer mag zelf de verbanden leggen. We zien de liefde van een schoolmeisje voor haar leraar Klassieke Talen, ouders met een moeizaam huwelijk en grootouders met een oorlogsverleden. Dat zijn veel ingrediënten voor slechts 144 bladzijden en niet alle verhaallijnen worden dan ook even sterk neergezet. Zo krijgen de grootouders relatief veel aandacht, terwijl Keller er niet in slaagt te verbeelden hoe hun oorlogsverleden haar hoofdpersoon beïnvloed heeft. Een zin als: ‘Mijn grootouders lazen, en de voorkamer was gevuld met een stilte van het soort dat ik veel later zou herkennen in de concentratiekampen bij München,’ klinkt gewichtig, maar vertelt weinig.
Het grootste deel van het boek echter beschrijft Leahs affaire met een leraar tijdens haar middelbare schooltijd. Daarin weet Keller de wereld van een schoolmeisje op indringende wijze op te roepen. Ze toont hoe ongelijkwaardig een relatie tussen leraar en leerling bij voorbaat is en de naïviteit van het schoolmeisje en haar eenzaamheid zijn invoelbaar.
Keller heeft gevoel voor dramatische wendingen en is in staat om snel een situatie neer te zetten. Met weinig woorden schetst ze een bezoek van Leah aan haar leraar thuis als zijn vrouw een weekend weg is. Ongemakkelijk zitten ze naast elkaar in de woonkamer.
‘Dat we elkaar niet meer moesten zien.
Dat hij me had uitgenodigd om me dat te zeggen.
Of ik dat begreep.
Dat begreep ik.
Daarna aten we in stilte een bakje opgewarmde bami.’

Onvoldoende ontwikkeld
Tegelijkertijd is zichtbaar dat Keller een beginnende prozaschrijfster is. Haar stijl lijkt onvoldoende ontwikkeld waardoor ze soms naar clichés grijpt als ‘mijn strot vulde zich met tranen’, ‘de ruimte gonsde van geluidloosheid’ en ‘paniek sprak uit zijn blik’. Of een zin als: ‘Ik zag hoe zich achter zijn ogen een luik opende. Achter dat luik een donker meer zonder golven, horizonloos, peilloos diep.’ Daarnaast bevat de tekst nogal wat onzorgvuldigheden en lelijke formuleringen: ‘ik zat te staren’, ‘in mijn kontzak van mijn overall begint mijn mobiel te trillen’, ‘de paar uren die het me lukte niet wakker te zijn (…) keek ik tv.’ Dat is jammer en roept de vraag op of er haast was om het manuscript te publiceren.
Shira Keller laat met haar debuut zien dat ze over verhalen beschikt en personages en plot uit kan werken, ook het slot zit goed in elkaar. Hopelijk krijgt zij bij een vervolg de tijd om de onderdelen van haar verhaal evenwichtiger te balanceren en haar schrijfstijl te verfraaien.

Shira Keller, M.
paperback, 144 blz, € 16,50
ISBN 978 90 575 9513 4


Noor van der Heijden studeerde geschiedenis en proza in Amsterdam. Zij werkt als webredacteur en tekstschrijver voor diverse culturele instellingen. Sinds 2012 schrijft zij recensies en interviews voor Passionate Platform. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s