Kinderboek voor volwassenen

‘Het leven is niets waard, en al zeker dat van mij niet. Men kan feitelijk maar hopen dat het van korte duur zal zijn.’ Aldus Werner Plöts, hoofdpersoon van Marnix Peeters’ kolderieke roman De dag dat we Andy zijn arm afzaagden. De Vlaamse Peeters, die zich als journalist moet beperken tot de feiten, liet voor zijn fictiedebuut zijn fantasie de vrije loop.

Zes jaar na de onverwachte dood van Werners moeder, die op een mooie ochtend op de fiets naar het spoor vertrok en haar hoofd op de rails legde, stalt zijn vader de jongen bij de drie lelijke, kille zusters Crique. Daar wonen ook de knecht Andy, een vieze stinkerd, en de driepotige beer Orzas, die Werners enige ‘vriend’ wordt. De boerderij waar het bizarre gezelschap woont wordt op een walgelijke manier van eletriciteit voorzien: in een grote tank onder het huis worden kadavers gedumpt van dode dieren – of ander gespuis (lees: onschuldige mensen die door het bos fietsen) – die daar lekker liggen te rotten en gisten. De lezer zij gewaarschuwd: dit is nog maar het begin.

Verbeeldingskracht
Er wordt zo weinig fictie geschreven,’ verzuchtte Peeters onlangs in het tv-programma VPRO Boeken. Daarmee bedoelde hij dat veel romans zo dicht bij de werkelijkheid en het eigen leven van de auteur blijven, in plaats van dat ze de lezer meesleuren in een andere, fantasierijke wereld. In dat laatste is Peeters wél geslaagd. De dag dat we Andy zijn arm afzaagden is een schelmenroman, een kinderboek voor volwassenen, zou je kunnen zeggen. Hij roept een kleurrijke wereld op met sferen uit de negentiende eeuw, vol archetypische, maar gedenkwaardige personages die in een stripboek niet zouden misstaan.
In de verte doet het boek denken aan die wereldberoemde klassieker uit de jeugdliteratuur: Alleen op de wereld van Hector Malot, maar dan alleen in de zin dat er geen einde lijkt te komen aan de ellende die de hoofdpersoon overkomt. Werd het niet allemaal op zo’n montere toon verteld, in fraaie spreektaalvolzinnen van soms wel veertien regels lang, dan was Werner Plöts een van de meest tragische personages die recentelijk hun entrée hebben gemaakt in de Nederlandse letteren. Waar hij gaat, volgt de dood al snel, iedereen maakt misbruik van de jongen, en de liefde voor zijn vriendinnetje Botje komt tragisch en mede door zijn eigen schuld tot een veel te vroeg einde. Het aardse leven bevat een heleboel narigheid, maar er is geen reden om daar niet de humor van in te zien, lijkt Peeters te willen zeggen.
Hij gooit de remmen los, niet alleen in verbeeldingskracht, maar ook in de plastische beschrijvingen van alles wat maar in of uit het menselijk (of beerlijk) lichaam kan komen. Het plezier dat hij heeft gehad tijdens het schrijven is op elke pagina voelbaar.
‘De schepper moet, als hij al bestaat, toch iets fraaiers in gedachten hebben gehad toen hij besloot om de mens aan het licht te brengen. Of het moest zijn dat hij vanuit zijn atelier met genoegen het gesukkel en het prulwerk van zijn poppetjes zat te bekijken, af en toe schaterend om zoveel hopeloosheid, dan had hij met mij al waar voor zijn geld gekregen.’
Het gesukkel en prulwerk van Marnix Peeters’ poppetjes biedt lezers een aantal genoeglijke uren, met af en toe een schaterlach om zoveel hopeloosheid.

Marnix Peeters, De dag dat we Andy zijn arm afzaagden
paperback, 297 blz, € 19,95
De Bezige Bij Antwerpen, ISBN 978 90 854 2391 1


Vivian de Gier is schrijver, journalist, redacteur en schrijfcoach. Onder de naam A•Quattro•Mani maakt ze met Marc Brester recensies, literaire interviews en (reis)reportages door heel Europa, in tekst én beeld. Ook schrijven ze korte verhalen, novellen en biografieën. Lees meer artikelen van haar hand.

Een gedachte over “Kinderboek voor volwassenen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s