Spannende film

Op zwart opent met een geschiedenisles. Leraar Bram van der Stok legt uit hoe de aarde vroeger draaide: ‘Elke dag. Een heel rondje.’ De leerlingen van de brugklas van 2027 kunnen het moeilijk bevatten: ‘Daar word je toch duizelig van?’ Scenarioschrijver Willem Bosch, o.a. bekend van de BNN-serie Feuten, schetst in zijn debuutroman de wereld na de Stilstand: op 3 augustus 2010 om 23:27:19u., stopte de aarde met draaien. Het was nacht in Amsterdam en dat is het zeventien jaar later nog steeds.

Het is een vermakelijke en nieuwsgierig makende wereld die Bosch beschrijft: Nederland wordt geregeerd door een generaal en is verdeeld in beschermde zones. De Dienst Migratie Preventie (DMP) ziet er op toe dat niemand die zones zomaar in- of uitgaat. Dit strenge beleid is nodig om de verstrekking van energie en vitaminesupplementen te reguleren. Het enige voedsel dat nog verbouwd kan worden zijn champignons en daar wordt alles van gemaakt: brood, cornflakes en zelfs bier. De meeste bewoners hebben zich aan de omstandigheden aangepast. Kinderen gaan gewoon naar school, de leraren borrelen na afloop van de werkdag in een café.

Grote liefde
Hoofdpersoon Bram van der Stok is een veertiger, getrouwd en vader van twee dochters. Hij ontmoette zijn vrouw kort na de Stilstand. Allebei raakten ze door de omstandigheden van hun grote liefde verwijderd. Hun huwelijk is pragmatisch en na zeventien jaar begint dat bij Bram te knagen. Hij houdt niet van zijn vrouw, niet zoals hij van Leslie hield, zijn Amerikaanse vriendin die omkwam tijdens een van de vele vliegtuigcrashes na de Stilstand. Hij idealiseert haar en krijgt haar niet uit zijn gedachten: ‘Als ik haar nou nog één keer gezien had. Dan had ik vast iets ontdekt wat niet perfect was. Misschien was ik dan een betere echtgenoot voor Marianne geweest.’
Als Bram na al die jaren een kaart ontvangt waaruit blijkt dat Leslie mogelijk nog in leven is, besluit hij naar het zonnige Amerika te vluchten. Vanaf dat moment verandert het verhaal in een soort road-movie. Bram breekt door de blokkades die Amsterdam omringen, fietst over de snelweg naar Rotterdam en probeert daar aan boord te komen van een schip richting Amerika. Ondertussen wordt hij op de hielen gezeten door de DMP. Bosch weet de lezer nieuwsgierig te maken. Zal Bram slagen in zijn ontsnappingspoging? Waarom doet de DMP zoveel moeite hem tegen te houden?

Decor
Op zwart leest als een thrillerachtige film en daarom verbaast het niet dat de filmrechten inmiddels zijn verkocht. Het lijkt tamelijk eenvoudig deze roman om te werken tot het scenario voor een spannende film. Maar zal het lezen van het boek iets extra’s bieden voor wie straks de film heeft gezien? Daarvoor blijft Bosch teveel aan de oppervlakte. Zijn sciencefictionwereld is nauwelijks meer dan een decor, terwijl het niet meer draaien van de aarde diep ingrijpt in de perceptie van het menselijke bestaan. De roman vertelt in eerste plaats het verhaal van een veertiger in midlifecrisis die zijn gezin verlaat om zijn jeugdliefde te zoeken. Dat hij in een totalitaire maatschappij leeft, is niet meer dan een obstakel: een ingrediënt om de spanning te verhogen. Diepgravend is Op zwart niet, maar Bosch beschikt over een heldere schrijfstijl en ook zit de plot goed in elkaar. Kortom: een spannend debuut.

Willem Bosch, Op zwart
paperback, 220 blz, € 16,95
Lebowski Publishers, ISBN 978 90 488 1277 6


Noor van der Heijden studeerde geschiedenis en proza in Amsterdam. Zij werkt als webredacteur en tekstschrijver voor diverse culturele instellingen. Sinds 2012 schrijft zij recensies en interviews voor Passionate Platform. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s