Menselijk onvermogen gefileerd

Wie was Harold Wezeman? Die vraag staat centraal in de derde roman van Vrouwkje Tuinman. Als ‘de tweede man bij festival Walhalla’ op zijn vijfendertigste plotseling om het leven komt, bekommeren zijn vader, vrienden en collega’s zich om zijn nalatenschap. Zo ontstaat de rouwclub. De leden komen samen in Harolds huis, eerst om de begrafenis voor te bereiden, later om het leeg te ruimen.

Tuinman schetst een portret van dertigers die ontdekken dat ze hun leven nog niet op de rails hebben, zoals ze dachten. Het verlies dat ze te verwerken krijgen, brengt hen aan het wankelen. Van drie personages krijgen we een inkijkje in hun gedachten. Emma, beste vriendin en collega van Harold, ontdekt dat ze eenzamer is dan ze dacht. Ze weet zich met haar nieuwe gemoedstoestand geen raad en bestrijdt haar verdriet met wrange humor. Voor Victor, een oude vriend van Harold, vormt de rouwclub de aanleiding om zijn georganiseerde leven te ontvluchten, met een huwelijkscrisis tot gevolg. De workaholic Elmer voelt plotseling de behoefte vaker thuis te zijn en beter voor zichzelf te zorgen.

Verontrustend herkenbaar
Harolds nabestaanden ergeren zich aan elkaar en begrijpen de tranen of juist het gebrek daaraan van de ander niet. Emoties komen aan de oppervlakte en conflicten zijn nooit ver weg. De een maakt grappen over de situatie, die door een ander als een persoonlijke aanval op zijn verdriet worden beschouwd. Waar de een dingen wil regelen, wil een ander juist rouwen. In De rouwclub is ieder personage in de eerste plaats bezig met zichzelf. ‘Zo zou Harold het gewild hebben,’ is een uitspraak die gebruikt, of beter misbruikt, wordt om de eigen voorkeur bij beslissingen over crematie en nalatenschap door te drukken, want regelmatig blijkt dat niemand weet wat Harold graag zou willen.

Gaandeweg ontdekken de personages dat de vraag wie Harold was, niet eenduidig te beantwoorden is. Iedereen heeft zijn eigen Harold en gaat op een andere manier om met het verlies. Dat lijkt een weinig verrassend inzicht, maar Tuinman slaagt er goed in te laten zien dat het beeld dat mensen van een ander hebben meer zegt over henzelf dan over de persoon om wie het gaat.

Het slot van de roman speelt zich af tijdens het jaarlijkse Walhallafestival, vier maanden na Harolds dood. Op een van de podia vindt een speciaal programma plaats ter nagedachtenis aan Harold. Alle leden van de rouwclub zijn daarbij aanwezig. Het ergste verdriet lijkt achter de rug waarmee ook de onderlinge irritaties zijn afgenomen. Er zijn zelfs nieuwe relaties ontstaan. Het lijkt zowaar een happy end, toch blijf je als lezer achter met een beklemmend gevoel. In de driehonderd voorgaande bladzijden heeft Tuinman het menselijk onvermogen zichzelf opzij te zetten zorgvuldig gefileerd. Daarbij komt aan het slot het besef dat de nieuwe relaties nooit waren ontstaan als Harold nog had geleefd. Hij heeft plaats moeten maken, zodat zijn vrienden gelukkig konden worden. Zitten we elkaar op deze manier soms echt onbedoeld in de weg? Het is een onplezierige gedachte.

De rouwclub is naturel en realistisch geschreven, de personages zijn even eigenaardig als je eigen vrienden. Dat maakt het een weinig verrassend, maar verontrustend herkenbaar boek.

Vrouwkje Tuinman, De rouwclub
paperback, 304 blz., € 18,95
Nijgh & Van Ditmar, ISBN 978 90 388 9632 8


Noor van der Heijden studeerde geschiedenis en proza in Amsterdam. Zij werkt als webredacteur en tekstschrijver voor diverse culturele instellingen. Sinds 2012 schrijft zij recensies en interviews voor Passionate Platform. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s