Keuzestress in de sneeuw

‘Hoe weet je waar je heen moet als je driehonderdzestig graden keuzevrijheid hebt?’ In Alle bessen kun je eten – alleen sommige maar één keer gaat fotografiestudente Jasmijn het gevecht met zichzelf en met de natuur aan. Haar reis naar het Noorse Spitsbergen begint als een studieopdracht, maar wordt gaandeweg steeds meer een vlucht uit het dagelijks leven, een ontsnapping aan de torenhoge verwachtingen van haar omgeving.

Alle bessen kun je eten is het debuut van Gemma Venhuizen (1985), die de verwachtingen rond haar schrijverschap opschroefde toen ze het in 2009 tot de finale van schrijfwedstrijd Write Now! schopte. Venhuizen is niet alleen schrijver, maar ook fysisch geograaf en wetenschapsjournalist. Die achtergrond heeft zijn weerklank in de roman die begin dit jaar verscheen. Veel aandacht in haar debuut gaat uit naar het Noorse landschap, de natuur en het weer. Jasmijns uitgebreide observaties van de omgeving zijn op zo’n treffende wijze verwoord dat de lezer onmiddellijk meegezogen wordt in de ijzige maar ook avontuurlijke sfeer van het verhaal.

Expliciet
De grote rol die is weggelegd voor het Scandinavische landschap doet denken aan Hermans’ Nooit meer slapen, maar Venhuizens debuut bevat meer thematische overeenkomsten met deze klassieker. Net als de hoofdfiguur van Nooit meer slapen worstelt Jasmijn met het contrast tussen het leven dat haar ouders voor haar uitgestippeld hebben enerzijds en haar eigen dromen anderzijds. Waar echter bij een groot schrijver als Hermans de suggestie de boventoon voert, vervalt Venhuizen in een klassieke beginnersfout door haar thematiek bij herhaling expliciet te willen maken:

‘Twintig jaar educatie heb ik erop zitten. Twintig jaar in poppenhoeken, klaslokalen en collegebanken. Ik kan muizentrappetjes vouwen en macaronivlindertjes met ecoline versieren. Ik kan staartdelingen maken, weet hoe het kofschip werkt en waar Coevorden ligt. Ik kan in het Frans zeggen dat ik een lekke band heb en in het Duits dat ik van schaatsen houd. Ik weet wat de Latijnse naam voor kakkerlak is, hoeveel meeldraden een klaproos heeft en waarom ijsvogels blauw zijn. Ik heb geleerd hoe je mooie portretfoto’s kunt maken en wat voor effect je kunt bereiken met een lange sluitertijd. Ik weet alleen niet hoe ik mijn dromen waar moet maken.’

Flashbacks
Venhuizen laat niet voldoende aan de verbeelding van de lezer over, en dat is zonde, want het boek biedt hier voldoende mogelijkheden toe. Naast de sterk getroffen ijzige sfeer bieden de vele flashbacks waarin vormende episodes uit Jasmijns jeugd de revue passeren een kader waarbinnen de emoties van Jasmijn een plaats kunnen krijgen. Gebeurtenissen als het moment waarop een pakje gele Dummies haar eerste vriendschap fataal wordt of de dag waarop Jasmijn er op pijnlijke wijze achter komt dat Sinterklaas niet bestaat, worden op gedetailleerde en ontroerende wijze beschreven.

Een ander motief in Alle bessen kunnen je eten is de muziek van Pink Floyd, waaraan Venhuizen zowel het motto als de titels van de zes delen waarin de roman verdeeld is ontleent. Pink Floyd is de favoriete band van Lars, de sneeuwvlokken bestuderende Noor op wie Jasmijn verliefd wordt.

In de beschrijving van Jasmijns problemen overtuigt Venhuizen niet volledig. Maar de gedetailleerde landschapsbeschrijvingen en de ontroerende jeugdscènes onthullen wel de contouren van een onmiskenbaar schrijftalent.

Gemma Venhuizen, Alle bessen kun je eten – alleen sommige maar één keer
paperback, 240 blz, € 17,50
Nijgh & Van Ditmar, ISBN 978 90 388 9633 5


Merel Jansen studeerde Nederlandse taal en cultuur. Ze is werkzaam als projectmedewerker bij Passionate Bulkboek, waar ze verantwoordelijk is voor o.a. schrijfwedstrijd Write Now! en Passionate Platform. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s