Niet meer weten wie je bent

Op een dag wakker worden en niet meer weten wie je bent – het klinkt als een filmscenario. Voor een schrijver moet het een verschrikking en een geschenk tegelijk zijn – want hoe afschuwelijk ook, wat is nou briljantere romanstof dan dat?

Het overkomt schrijver Daan Heerma van Voss, twintiger nog, op 16 januari 2012. Hij ontwaakt met een helse koppijn en zonder besef van wie hij is of waar hij zich bevindt. Naast een grote paniek is het enige wat hij zich blijft herinneren een nogal opmerkelijke gedachte: ‘Ik bevind me in een roodgewatteerde schedel met kloppende chromen aderen tussen de ogen.’ Een zin die zo pompeus en bizar is dat Heerma van Voss ‘m niet verzonnen zal hebben. Voor hem bestaat er op dat moment geen onderscheid tussen wartaal en algemeen geaccepteerde taal.

Transient Global Amnesia
Zijn eigen naam identificeert hij aan de hand van zijn telefoon, en daarna belt hij naar de eerste de beste persoon wiens naam zijn geheugen binnenwandelt – Daniël – zonder dat hij weet wie het betreft. Hij blijkt een van Daans meest trouwe vrienden te zijn, en Daniël spoedt zich naar hem toe om te helpen.

Na de eerste paniekerige uren keren er langzaam herinneringen terug en in de weken die volgen gaat Heerma van Voss op zoek naar het hoe en waarom van dit plotselinge, tijdelijke geheugenverlies. Er blijkt een naam voor te zijn: TGA, Transient Global Amnesia. Niet gevaarlijk, wel beangstigend, blijkt uit De vergeting, het boek dat Heerma van Voss over deze episode in zijn leven schreef. ‘Roman’ staat er op het omslag, maar wat er precies fictie aan is (het lijkt een getrouw verslag van wat Heerma van Voss heeft meegemaakt), blijft voor de lezer onduidelijk. Of het moet zijn dat feitelijk alles in het leven eigenlijk fictie is, omdat onze hersenen overal hun eigen verhaal van maken en in die zin iederéén dus een personage is in een zelfgecreëerde wereld.

Relativering
Het is een wonderlijk boek, De vergeting: net als de gedachten en herinneringen van de auteur stuitert het alle kanten op, al gebeurt dat op een zorgvuldig geregisseerde manier. Medische fragmenten en het verslag van zijn persoonlijke zoektocht worden afgewisseld met gesprekken met vrienden, een briefwisseling met Daniël, bespiegelingen over literatuur en vriendschap, gedichten en een relaas over een verloren liefde.

Met humor en zelfspot beziet de schrijver zijn nieuwste obsessie – hijzelf – die zelfs zo ver gaat dat hij op zijn verjaardag zijn dierbaren laat meedoen aan een quiz over Daan Heerma van Voss. Maar hij relativeert zichzelf en zijn beweegredenen evengoed: ‘Mag ik schrijven over een leed dat mij slechts enkele uren gegund is (…) Mag ik berichten over ellende die ik maar zo kort heb gezien? De luxepositie van enerzijds De Andere Kant van het geheugen te hebben ervaren, anderzijds er niet in vastgeraakt te zijn op een manier die de broodwinning en het prachtgeluid van de typemachine zou kunnen schaden, het zit alles mee.’

Mensen in zijn omgeving dachten dat Daan een showtje opvoerde, vertrouwt Daniël zijn vriend op een gegeven moment toe. ‘Die lui kennen me werkelijk heel slecht,’ grapt Heerma van Voss, want ‘met een showTJE zou ik nooit genoegen nemen’.

De vergeting is met 280 pagina’s dan ook geen showtje, maar een avondvullend verhaal. Vermakelijk en lezenswaardig, dat wel, maar uiteindelijk toch ook tamelijk particulier. Daardoor is deze roman er een die vermoedelijk niet heel lang zal beklijven.

Daan Heerma van Voss, De vergeting
paperback, 280 blz, € 18,90
De Bezige Bij, ISBN 978 90 234 7706 8


Vivian de Gier is schrijver, journalist, redacteur en schrijfcoach. Onder de naam A•Quattro•Mani maakt ze met Marc Brester recensies, literaire interviews en (reis)reportages door heel Europa, in tekst én beeld. Ook schrijven ze korte verhalen, novellen en biografieën. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s