‘Ik verzamelde mooie woorden’

Het uitbuiten van de jeugd is een typische debutantenkwaal. Eerst moet die puist worden uitgeknepen, daarna kan de schrijver pas echt beginnen aan zijn oeuvre. Viktor Frölke (Eindhoven, 1967) zal dit allemaal worst wezen. Hij heeft juist zijn tweede roman, Zalig uiteinde, gereserveerd voor een portie onvervalst tienersentiment. 

Frölke, die jarenlang schreef voor onder meer Het Parool en NRC Handelsblad, debuteerde in 2008 met de roman FAKE. Daarin overdenkt een Amsterdamse advocaat zijn leven tijdens een roadtrip door Amerika. In Zalig uiteinde volgen we huisartsenzoon Olaf Huncke, die zich al puberend een weg door het leven slaat. Olaf wil van alles zijn: ‘“Hier zit hij dan,” sprak ik hardop voor me uit. “Olaf L. Huncke. Aspirant-dichter/dirigent. Mystiek nihilist. Praktisch boeddhist. Parttime existentialist. Would be-weekend-punker. Op weg naar de liefde.”’ Helaas weet de jonge Olaf in zijn streven naar grootsheid niets duurzaams te creëren. ‘Wat er ook was gebeurd, er bestond geen bewijs van. Mijn leven in een notendop.’

Gevatte oneliners
Bij dit soort coming of age romans ontstaat vanzelf de vraag naar de toegevoegde waarde. Het is immers al tienduizend keer eerder gedaan. En waarom zou je je verdiepen in de huis-, tuin-, en keukendrama’s van een Eindhovens kakjochie als je ook kan lezen over, ik noem maar iets, bipolaire cokesnuivende huisvrouwen of seksverslaafde autistische seriemoordenaars?

Het knappe van Frölke is dat je deze vragen vanaf de eerste pagina bent vergeten. Frölke kan namelijk schrijven. En niet zo’n beetje ook. Op spitsvondige wijze en met een goed gevoel voor lulligheid ontvouwt hij de ene na de andere gebeurtenis terwijl gevatte oneliners je om de oren vliegen. Over Olafs eerste natte droom: ‘Dus zo ging dat: man worden. De man kwam als een dief in de nacht. Overdag durfde hij zich niet te laten zien.’

Olafs ogen bieden de lezer een venster op een absurde en kolderieke werkelijkheid. Jong zijn, dat betekent een meisje proberen te vingeren met je hand onder de deur van het toilet. Het betekent dat je moet toekijken hoe goede vriend Ferdinand het bed deelt met een oude homo. En het betekent dat je alles, maar dan ook alles doet om Céline te versieren, die helaas een oogje heeft op oudste broer Arthur.

Droogkomisch
Tijdens de beste momenten doet Zalig uiteinde denken aan Blauwe maandagen van Arnon Grunberg. In de vergelijking met die beroemde debuutroman wordt eveneens duidelijk waar Zalig uiteinde tekortschiet. Want hoe goed Frölke ook kan schrijven, hij weet je zelden echt te raken. Op een gegeven moment gaat het droogkomische toontje zelfs een beetje irriteren. Dan begint het op een trucje te lijken. Wanneer je het laatste hoofdstuk uit hebt blijft vooral de indruk achter dat je een verzameling goed vertelde moppen tot je hebt genomen. Jammer, want Frölke laat zien dat hij wel degelijk het hart van de lezer kan vinden. Bijvoorbeeld wanneer Olaf zich als patiënt meldt in de huisartsenpraktijk van zijn vader. Een schreeuw om aandacht, subtiel en indringend neergezet.

Frölke blijft soms teveel aan de oppervlakte steken. Dan lijkt Zalig uiteinde op de spreekbeurt van Olaf over de mens, waarmee de puber wil imponeren met zijn taalbeheersing: ‘Ik verzamelde mooie woorden, maar ik wist niet wat ik ermee aan moest.’ Neemt niet weg dat het een knappe roman is, die het verdient om gelezen te worden.

Viktor Frölke, Zalig uiteinde
paperback, 256 blz, € 18,90
Thomas Rap, ISBN 978 94 004 0145 7


Bart Smout studeerde literatuurwetenschap in Utrecht. Hij is columnist voor joop.nl, schrijft recensies voor Passionate Platform en de Reactor, bezoekt rare kleine musea voor Mest Magazine en is redacteur bij Univers, de onafhankelijke universiteitskrant van Tilburg University. In 2009 verscheen zijn roman Lege Lijnen bij uitgeverij Prometheus. Lees meer artikelen van zijn hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s