Opstand en ouderliefde

Een ontmaagding op het Parijse kerkhof Père Lachaise, een confrontatie met een criminele onderhuurder, een vliegtuigreis naar Caïro, vergezeld door tachtigduizend broedkuikentjes en een doodskist… Striptekenaar Gabriël Kousbroek maakte het allemaal mee. In Kousboek vind je deze en vele andere bizarre en waargebeurde verhalen. In vloeiend proza en in een ADHD-tekenstijl spatten er in totaal veertien kleurrijke anekdotes van het papier af. En Gabriëls bekende ouders – auteurs Rudy Kousbroek en Ethel Portnoy – zijn op veel pagina’s te vinden.

Zestien en boos op de wereld
Of ze het nu willen of niet: kinderen van bekende ouders worden vaak met hun vader of moeder geassocieerd. Ook Gabriël ondervindt hier last van. Zo moet hij als tiener een klap incasseren van een vrouw die het niet eens is met de meningen die Rudy Kousbroek in zijn boeken verwerkt. Ook wordt het hem moeilijk gemaakt om als striptekenaar carrière te maken zonder gebruik te maken van het schrijverschap van zijn ouders: ‘Tot voor kort kreeg ik slechts onder één voorwaarde publicatieruimte van uitgevers en kranten: een exclusief interview met mijn vader en/of mijn moeder.’

Gabriël legt zich hier echter niet bij neer en komt van jongs af aan in opstand tegen alles en iedereen. Als kind vernielt hij, vergezeld door een buurtvriendje, de motor van de chagrijnige buurman die zijn bal heeft afgepakt. Als puber sluit hij zich aan bij de punkbeweging en betrekt hij op zijn zestiende een kraakpand in Den Haag. Hoewel er weinig directe conflicten met zijn ouders in Kousboek beschreven worden, levert Gabriël vooral commentaar op zijn vader: ‘Ik was zestien en boos op de wereld. Mijn vader was drie jaar ervoor gescheiden van mijn moeder en had mij daarvan de schuld gegeven.’

Rudy Kousbroek wordt gepresenteerd als een vader die niet altijd het beste met zijn zoon voor heeft en veel met zichzelf bezig is. In één anekdote gaat Rudy met Gabriël en diens beste vriend op bezoek bij Gerard Reve en Joop Schafthuizen. Terwijl de twee jongens regelmatig te maken krijgen met ongewenste seksuele avances van Gerard en Joop, kijkt vader stoïcijns de andere kant op.

Bont, slordig, maar levensecht
Ook gaat Gabriël Kousbroek met de vormgeving van Kousboek tegen de gebruikelijke stroom in en poogt strip met proza te vermengen. Op iedere pagina wordt een gedeelte van het verhaal eerst in tekstuele vorm gepresenteerd. Daaronder is precies hetzelfde verhaalelement te vinden in stripvorm. Dit komt Kousboek helaas niet ten goede. Omdat in feite twee keer hetzelfde verhaal wordt afgedraaid, wordt het al gauw verleidelijk om alleen de strip of alleen de tekst te lezen. En dat is jammer, omdat beide versies onafhankelijk van elkaar meer dan de moeite waard zijn. Waar het proza lekker wegleest, zijn de plaatjes van de strips bont, slordig, maar levensecht. De vele bekende figuren die hun opwachting maken, zoals  Gerard Reve en Remco Campert, zijn duidelijk te herkennen. Ook Rudy en Ethel zijn goed te onderscheiden.

Uniek
Soms zijn de tekeningen zo expliciet en zo persoonlijk, dat je liever even de andere kant op kijkt. Zo is er één verhaal waarin Gabriël onder dwang een thuisoperatie op een crimineel moet uitvoeren en het bloed vanaf de bladzijde in je gezicht gespoten lijkt te worden. En er zijn verschillende grafische seksscènes te vinden, zoals Gabriëls ontmaagding, getekend vanuit zijn oogpunt. Een ander soort intimiteit bestaat in de anekdotes waarin hij liefdevol over zijn ouders spreekt. Dit geldt vooral voor Ethel, die hij als een warme en liefhebbende moeder presenteert. De tekening van Rudy Kousbroek die, na het overlijden van Ethel, huilend de trap af komt, is misschien wel het persoonlijkste stukje uit Kousboek. Het is in tekeningen als deze dat Gabriël zijn hart echt bloot geeft, en waarmee Kousboek een unieke kijk op het leven van een unieke familie geeft.

Gabriël Kousbroek, Kousboek
paperback, 192 blz, € 19,95

Nijgh & Van Ditmar, ISBN 978 90 388 9652 6


Anouk Abels

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s