Wachten tot de kleur komt

Als iemand grijs is verwacht men geen kleur
terwijl ik daar juist zo van houd.

De knaloranje omslag doet anders vermoeden, maar Saskia van den Heuvels Misschien gebeurt er vandaag iets draait om een vrouw die niet in staat is haar leven kleur te geven. In drie afzonderlijke gedeelten volgen we haar, terwijl ze om probeert te gaan met werk, gezondheid en de liefde.

De vraag is of het haar lukt om zich te ontworstelen aan de grauwheid van haar eigen bestaan. Van den Heuvel, o.a. bekend als slammer en Vredesdichter (2007-2008), geeft haar debuutbundel behoorlijk wat autobiografische trekjes mee. Met name haar periode als kantoormedewerker lijkt een grote inspiratiebron te zijn geweest.

Voldoening
Het kantoor waar de vrouw in de bundel werkt is gevuld met onprettige collega’s, zoals neurotische kamergenoten ongevoelige managers (‘hen die mooiere vakanties namen dan wij’). Van den Heuvel richt zich met name op de communicatieve gebreken van die laatste groep. Zo vertelt een manager op een wel heel afstandelijke manier dat een collega kanker heeft, en maakt het gedicht ‘De tussenlaag en het onderscheid’ duidelijk dat de protagonist een hekel heeft aan de machtsverhoudingen tussen managers en andere werknemers. Helaas bieden de werkzaamheden ook geen plezier:

Aan het einde van de maand kreeg je voldoening.
Ik heb dat als doel jarenlang voor ogen gehouden
tijdens mijn fitheidsmetingen en werkoverleggen.

Van den Heuvels dichtstijl doet denken aan een stortvloed van gedachten. Zinnen blijven qua inhoud ononderbroken doorgaan, ondanks nieuwe regels of strofes. Dit is een warrige maar natuurlijke stijl, die goed past bij de verslechterende gemoedstoestand van de vrouw. Ze wacht af tot haar leven beter wordt, maar komt uiteindelijk overspannen thuis te zitten.

Eenzaamheid en internet
Eenmaal thuis blijkt het privéleven van de vrouw net zo kleurloos te zijn als haar werkomgeving. Haar enige huisgenoot is een hond die op sterven ligt, en haar menselijke gezelschap wordt voornamelijk gevormd door medische hulp. Zo wordt ze bezocht door een aantrekkelijke dokter en zit ze met regelmaat op de bank van een psychologe. De eenzaamheid van de vrouw wordt op een pijnlijke manier benadrukt door de formele afstand tussen haar en deze mensen. Zo beschrijft ze haar relatie met de psychologe als volgt:

Ze is van mij gescheiden
door een afsprakenboek bij de receptie.
[…]
Zij vergeet mij tot de volgende keer.

Zoals veel andere eenzame zielen in de moderne tijd, zoekt de vrouw haar toevlucht tot het internet, waar ze contact heeft met haar minnaar. Van den Heuvel speelt hier met de eenzaamheid en het gezelschap dat het computerscherm ons tegelijkertijd brengt. Er kan vriendschap, liefde en lust ontstaan via internet, maar er is altijd de kans dat iemand zich anders voordoet dan hij eigenlijk is:

We zijn van een verloren generatie. Onzichtbaar.
We hebben een doel nodig, geen aanpassing maar
een gepimpt profiel.

De vrouw verlaat haar minnaar uiteindelijk wanneer hij getrouwd blijkt te zijn. Hiermee doorbreekt ze voor het eerst haar passieve houding en brengt ze zelf wat kleur terug in haar leven.

Wachten op geluk
Misschien gebeurt er vandaag iets is een prachtig passende titel voor het werk van Van den Heuvel. Het is een bundel over een vrouw die wacht totdat het geluk haar overkomt, en daardoor alleen maar dieper in de put belandt. In de realiteit verruilde Van den Heuvel haar kantoorbaan voor een opleiding tot loopbaanadviseur – een keuze die haar geluk bracht. De vrouw in de bundel lijkt nog niet zo ver te zijn. Toch ontstaat er in de laatste gedichten hoop door verandering en begint het leven er daadwerkelijk rooskleuriger uit te zien:

Ik luister, ik zing
ik kijk of jij ergens bent en ik weet niet beter
of ik wil mijn organen met je delen.
Vandaag luid de joker ingezet. Het is een avond van jewelste.

Saskia van den Heuvel, Misschien gebeurt er vandaag iets
paperback, 72 blz, € 12,50
Marmer, ISBN 978 94 6068 122 6


Anouk Abels

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s