PPRozeman, Tom. Wat ik van liefde weet

Verhalen alsof je een ongeluk hebt bijgewoon

Wat minister Timmermans voor meertaligheid is, is Ton Rozeman voor het korte verhaal. Hij schreef niet alleen diverse (bekroonde) verhalenbundels, maar bijvoorbeeld ook het handboek Korte verhalen schrijven. Daarnaast is hij hoofdredacteur van korteverhalenschrijven.nl en hij geeft les in het schrijven van korte verhalen aan de Schrijversvakschool in Amsterdam. Nu is er een nieuwe bundeling van korte verhalen van zijn hand uit: Wat ik van liefde weet.

Op zijn website publiceert Rozeman blogs over de totstandkoming van de bundel. Het eerste verhaal uit de bundel, ‘Zwarte weduwe’, is een hommage aan de Braziliaanse schrijver Dalton Trevisan: ‘Het moesten verhalen worden die je het gevoel gaven dat je niet een verhaal hebt gelezen maar een ongeluk hebt bijgewoond, zoals Rudy Kousbroek over het werk van Dalton Trevisan schreef.’ Dat effect wordt bereikt. Wat de ‘ik’ uit de titel van liefde weet is niet al te vrolijk stemmend.

Tafeldekken
De verhalen in Wat ik van liefde weet spelen zich steeds binnen de huiskamer af: twee geliefden, een moeder en een dochter, een studente in een verhouding met haar docent. Ze beschrijven een pijnlijk kantelpunt in de relatie of de juist altijd maar voortslepende droefenis van een situatie waar geen van de partijen een einde aan lijkt te kunnen maken. De liefde is ongelijkwaardig of eigenlijk al voorbij. Maar het is niet alleen de thematiek die het ongeluk-effect teweeg brengt: het is de harde, scherpe taal waarmee de verhalen worden verteld en de suggestie die Rozeman in slechts enkele woorden weet op te wekken.
Neem het verhaal ‘Tafeldekken’. Een dochter komt thuis bij haar moeder na haar eerste week interne therapie. Zonder dat er al te veel wordt uitgelegd, wordt in een paar zinnen de moeizame verhouding tussen moeder en dochter blootgelegd:

‘Als de spullen op het aanrecht staan maak ik in mijn hoofd een lijstje van wat er allemaal moet zijn en ik kijk of ik het klaar heb gezet. Als ik zo alles ben afgegaan, loop ik naar het trapgat, wetend dat ik haar beter op haar kamer kan laten dan haar hulp te vragen bij de tafel dekken. Toch roep ik haar naam. ‘Babette,’zeg ik rustig, vriendelijk, zangerig bijna, ‘Babette, lieverd, wil je even beneden komen om je moeder te helpen?’
Ze mogen daar dan wel dingen tegen hun begeleiders vertellen en in de groep gooien, maar je hoeft ze daarom nog niet in alles te ontzien.’

Jeugd in zeven woorden
De verhalen kun je met recht ‘kort’ noemen. Het langste verhaal telt tien bladzijden, de hele bundel honderdachtentwintig. Maar daar heeft Rozeman meer dan voldoende aan. In ‘Vergeefse strijd’ wordt in nog geen zes pagina’s de geschiedenis van de relatie van Jan en Katrijn geschetst. Jans jeugd wordt in zeven woorden uit de doeken gedaan:

‘Jan, puberteit, het vlot niet met meisjes’.

Hun relatie, enkele tientallen jaren later, over Katrijn, ‘honderddertig kilo, of is het inmiddels honderdveertig’:

‘Vriendinnen heeft ze niet, en als ze die wel zou hebben, Jan ziet ze niet, ze neemt ze niet mee, hiernaartoe, ach, wat zou het hem interesseren.’

Dan een omslag in hun relatie, Katrijn neemt vriendinnen mee haar huis, voor een aantal dagen is alles anders, Jan steekt er een stokje voor. Einde van het verhaal:

‘Ze komt haar huis niet meer uit, of het moet zijn om boodschappen. Het lijkt of ze weer aankomt, maar dat kan ook inbeelding zijn, met zo’n gewicht is dat moeilijk te zien.’

Alsof je een ongeluk hebt bijgewoond.

Ton Rozeman, Wat ik van liefde weet
paperback, 128 blz, € 12,95
Nieuw Amsterdam, ISBN 978 90 468 1119 1


Merel Jansen studeerde Nederlandse taal en cultuur. Ze is werkzaam als projectmedewerker bij Passionate Bulkboek, waar ze verantwoordelijk is voor o.a. schrijfwedstrijd Write Now! en Passionate Platform. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s