Feel bad novel

Vandaag is het 23 jaar geleden dat de Rotterdamse schrijver Robert Loesberg (1944-1990) overleed op slechts 46-jarige leeftijd. Vorig jaar werd zijn eerste boek, Enige defecten, herdrukt als onderdeel van het Rotterdam-offensief van uitgeverij Lebowski. Voor de gelegenheid herplaatsen we onze recensie van deze herdruk van Enige defecten:

Dit najaar kwam uitgeverij Lebowski met een aantal opmerkelijke publicaties, omdat de ‘Rotterdamse kunst en cultuurbooming is,’ zoals de uitgeverij ronkend beweert op de website gehavendestad.nl. Het betrof de heruitgave van werken van Loesberg en C.B. Vaandrager en de nieuwe publicaties ROTTERDAM en Gehavende stad. ROTTERDAM bevat primair werk van helden uit de havenstad van toen en nu. Gehavende stad van Erik Brus en Fred de Vries heet een overzichtswerk te zijn van vijftig jaar muziek en literatuur in Rotterdam, van 1960 tot nu. Enige defecten verscheen voor het eerst in 1974. Robert Loesberg (geboren als Robert Antonius Geevers) publiceerde hierna nog Een eigen autoen was redacteur bij Propria Cures. Hij overleed in 1990 op 46-jarige leeftijd, waarschijnlijk na de val van een trap na een epileptische aanval.

In 1974 bracht de publicatie van zijn boek enige reuring teweeg, met tegenstanders en ook voorstanders, zoals Gerrit Komrij die er een recensie over schreef, waarvan de quote ‘een walgelijk, reactionair product, met een eigenwijze etter in de hoofdrol, misantroop en destructief. Ik kan het u van harte aanbevelen’ nu het omslag siert van de heruitgave, die tevens voorzien is van een auteursfoto, waarbij Loesberg met zonnebril stoer een andere kant op kijkt.
De roman zelf bestaat uit zeven verhalen, die zich alle afspelen in het Rotterdam van 1968. Ieder verhaal met een Loesberg in de hoofdrol, maar in leeftijd variërend (steeds ouder wordend) en met telkens weer een andere voornaam: Rob, Robert-Anton, Robert, Bob en Ton. In het eerste verhaal moet een ventje van 8 de kankercollecte van zijn moeder overnemen en komt erachter dat hij het meeste geld heeft opgehaald, waardoor hij nadat hij eerst de uitnodiging ontdekte op de schoorsteenmantel, en na wat aandringen bij zijn ouders, mee mag met een busreisje. Aan het einde plast hij in zijn bed. In het tweede gaat een jonge student van 18 met een vriend op een bootreisje en uitje met nog een meisje waar hij niets van moet hebben. Dan volgt er een reisverhaal tussen twee vrienden, waarbij Robert zijn vriend zwart maakt. Daarna volgen we Bob, die vreemd gaat met zijn secretaresse, terwijl zijn vrouw net bevallen is van een dochter, waar hij liever geen aandacht aan wil besteden. In het vijfde verhaal komt Robert ten tonele die een kunstgebit bij de tandarts moet halen. Dan volgt Ton, die rond zijn 59ste eervol wordt ontslagen bij de PTT en Enige defecten sluit af met het tragische verhaal van een Loesberg als bejaarde, de eenzame weduwnaar die nergens toe in staat is zonder de hulp van anderen.
Wat het zo afstotelijk maakte destijds, is dat de roman begint met het volgen van de gedachtes van een jongetje van 8, dat zich oprecht afzet tegen zijn ouders (‘kankerlijers’) en andere mensen, zoals de vrouwen met wie hij in de bus belandde, of de buschauffeur. Deze haat zet zich de hele roman door. Zelfs als hij zelf de ouder is tegen wie het jongetje zich ooit afzette. Ten tijde van publicatie van het boek was de schrijver Loesberg 30 en het is interessant naar het verhaal te kijken, waar hij op dat moment het dichtst bij stond, de reis die hij met zijn vriend maakt. Loesberg heeft in 1968 ook een reis gemaakt met een vriend (Rien Vroegindeweij), en de Loesberg in het verhaal vindt in zijn vriend een redelijke tegenpool. Allebei boksen ze tegen elkaar op en dagen ze elkaar uit. Er komt geen winnaar, behalve dat Loesberg het op een gegeven moment gehad heeft met reizen en naar huis gaat.

In elk verhaal wordt een deel van de mens getoond, in al zijn zwakheid en al zijn kracht. Er wordt echter nooit echt een ‘slecht’ mens opgevoerd. Wel vol haat, maar die haat past ook bij de leeftijd, zo kijkt iemand van 8 op een bepaalde manier naar zijn ouders, maar iemand van 35 kijkt ook op een bepaalde manier naar zijn kinderen en omgeving. Aversie tegen ouders, tandartsen, verpleegsters, aversie tegen vrouw en kinderen en vrienden en vriendinnen van vrienden. Zelfs de Robbie uit het eerste verhaal wordt op zijn plaats gezet door hem in zijn bed te laten plassen. Een ‘walgelijk product’ is deze roman zeker niet, eerder een zeer lezenswaardig product. Ook door de grote kennis die Loesberg tentoonspreidt in zijn ‘feel bad novel’. Wat hadden we graag meer van hem gelezen dan de twee boeken en de gepubliceerde stukken in de PC. Gelukkig is daar dan ROTTERDAM nog, met een nog niet eerder gepubliceerd verhaal van zijn hand.

Robert Loesberg, Enige defecten
(met nawoord van Erik Brus en Oscar van Gelderen)
paperback, 288 blz, € 19,95
Lebowski Publishers, ISBN 978 90 488 1581 4


Coen Geertsema. Deze recensie is eerder gepubliceerd in het januari-februari 2013 nummer van Passionate Magazine.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s