De ziekte van het communisme onder de leden

Een groot goed van de steeds ‘kleiner’ wordende wereld is dat ook de culturele rijkdom in de literatuur steeds groter wordt, en ook vanuit Oost-Europa steeds meer schrijvers en boeken hun weg vinden naar de Nederlandse lezer. De van origine Roemeense Mira Feticu (1973) debuteerde twintig jaar geleden in haar vaderland met een dichtbundel, maar haar huwelijk bracht haar naar Nederland en ze schrijft zelfs in het Nederlands. In 2012 verscheen haar debuut, de verhalenbundel Lief kind van mij, nu gevolgd door een roman.

Halfslachtige relatie
Het is te hopen dat het huwelijk dat ze beschrijft in De ziekte van Kortjakje niet op haar eigen leven is gebaseerd, want hoofdpersoon Mira is een ongelukkige bibliothecaresse die gevangenzit in een troosteloos huwelijk waarin de liefde heeft plaatsgemaakt voor haat. Ze wil graag een kind, ‘maar uit haat komen moeilijk kinderen voort en mijn baarmoeder is als de Dode Zee’. Uit emotionele behoeftigheid begint de vertelster een halfslachtige relatie met een bezoeker van de bibliotheek waar ze werkt, maar wat ze daar precies mee opschiet, blijft een raadsel, want de ‘affaire’ (al mag het die naam nauwelijks hebben) is even armoeiig als haar huwelijk. Hoewel haar man nou niet bepaald een fijngevoelig type lijkt, wordt ook duidelijk dat de vrouw tamelijk hysterisch van aard is. Maar bovenal blijkt ze beschadigd ten gevolge van het leven in Boekarest, de invloed van het communisme en de Securitate, hetgeen haar gedachten soms op hol doet slaan. ‘Alleen als je heel je leven op de maan of in Nederland gewoond zou hebben, had je misschien van kleins af aan niet de ziekte van het communisme onder de leden gehad. Want bij ons werd iedereen ziek, je werd ziek zonder dat je het wist.’ Ze heeft daarom de neiging haar ogen te sluiten voor de realiteit. ‘Als je je ogen niet opent, hebben de communisten nooit bestaan.’

Associatief
Feticu heeft een eigen stem en verhaal, met soms mooie vondsten of zinnen: ‘Ben je zo blind dat je niet ziet dat de dood op jouw leeftijd al een gezicht heeft dat enige gelijkenis met dat van jou vertoont?’ Daarom is het jammer dat de roman ontsierd wordt door onhandige, slordige of soms zelfs onjuiste formuleringen, zoals ‘een meisje dat door haar vader geliefd werd’ of ‘klapperende oren van emotie’ wanneer ze een tekst leest. De associatieve manier van vertellen, die weliswaar op sommige plekken een beetje uit de bocht vliegt, is lichtvoetig en speels, en de montere, recht-voor-zijn-raap schrijfstijl van Feticu heeft iets verfrissends. Die lichtvoetigheid zorgt er echter ook voor dat de onderliggende thematiek – de gevolgen van het Ceausescu-regime in Roemenië voor de gewone mens, waar Feticu’s voormalige landgenote Herta Müller zo weergaloos mooi over heeft geschreven – onvoldoende uit de verf komt. En dat was nou juist wat dit verhaal over een ongelukkige vrouw in een uitgeblust huwelijk kon redden van inwisselbaarheid. De ziekte van Kortjakje is hierdoor een onevenwichtige roman, die evenwel nieuwsgierig maakt naar wat Feticu nog meer te vertellen heeft. Hopelijk durft ze het aan om in een volgende roman meer de diepte in te gaan.

Mira Feticu, De ziekte van Kortjakje
paperback, 188 blz, € 18,95/€ 14,99 (e-boek)
De Geus, ISBN 978 90 445 2397 3


Vivian de Gier is schrijver, journalist, redacteur en schrijfcoach. Onder de naam A•Quattro•Mani maakt ze met Marc Brester recensies, literaire interviews en (reis)reportages door heel Europa, in tekst én beeld. Ook schrijven ze korte verhalen, novellen en biografieën. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s