Een zinkende held

Op 6 maart 1987 kapseist de veerboot Herald of Free Enterprise kort na vertrek uit de haven van Zeebrugge. De grootste scheepsramp sinds die met de Titanic voltrekt zich: 193 passagiers komen om het leven. Eén man aan boord slaagt erin om een aantal opvarenden te redden.

Deze trieste episode uit de recente geschiedenis vormt het uitgangspunt voor Redder in nood, de debuutroman van Benjamin Burg. Burg is vooral bekend als korte verhalenschrijver. In 2005 debuteerde hij onder de naam Bob van den Burg met de bundel Camera, in 2011 verscheen Leo, de vrouwenman. In zijn korte verhalen ging veel aandacht uit naar mannelijke hoofdpersonen die worstelden met zichzelf en hun omgeving, een thema waar Redder in nood op voortborduurt.

Menselijke brug
Ivo Tempel is met zijn vrouw Elvira en zijn dochter Lois onderweg naar Londen. Liever was hij thuis gebleven om ongestoord porno te kijken. Het is een druilerige dag en het gezin moet veel te lang wachten voor ze in Zeebrugge eindelijk op de veerboot naar Dover kunnen stappen. Kort nadat het schip in beweging is gekomen, ziet Ivo in de cafetaria een knakworst spontaan van een bord rollen. Even daarna komt alles in de salon in beweging. De lichten vallen uit, het schip kantelt. In het volgende hoofdstuk wordt Ivo wakker in het ziekenhuis van Zeebrugge.
Als Ivo wakker wordt, blijkt dat hij zijn lichaam gebruikt heeft als brug waardoor hij een aantal passagiers aan de dood heeft kunnen helpen ontsnappen. Vanaf dat moment wordt alles in Ivo’s leven anders. Hij verwerft grote bekendheid als ‘menselijke brug’. Wekenlang publiceert het tijdschrift Parade artikelen over de ramp en Ivo’s heldendaad, filmmakers zijn geïnteresseerd in zijn verhaal en hij geeft zijn baan als bankier op om als spreker voor grote zalen op te treden. Ivo’s succes is van korte duur: zijn relatie, toch al geen succesverhaal, loopt op de klippen. Wanneer hij met de vrouw van bevriende journalist Theo in bed kruipt, verandert de toon van diens artikelen over ‘de brugman’. Tijdens zijn laatste optredens staat Ivo te stamelen tot het publiek hem weglacht.

Komisch en schrijnend
Redder in nood laat zien hoe ook onsympathieke kerels helden kunnen worden en hoe die positie hen uiteindelijk fataal kan worden. Het feit dat Ivo zich zijn eigen heldendaad niet kan herinneren en zich desondanks verliest in grootheidswaanzin maakt het allemaal nog wat schrijnender. Ivo klampt zich vast aan zijn heldendaad, maar hij is niet de enige: diverse personages proberen zich op hun eigen manier aan de gebeurtenis op te trekken. Zijn ex-zwager Peter ziet zijn kans schoon en dient zich aan als agent. Journalist Theo, naar wie het vertelperspectief in een enkel hoofdstuk verlegd wordt, grijpt Ivo’s rol tijdens de ramp aan als onderwerp voor een smakelijke serie artikelen waarmee hij zijn positie op de redactie weet te versterken.
Uiteindelijk komen alle partijen bedrogen uit en gaan de personages aan hun eigen opportunisme ten onder. De wijze waarop de personages zich aan een gebeurtenis die eigenlijk niemand zich weet te herinneren vastklampen, is komisch en schrijnend tegelijk. Flashbacks naar Ivo’s jeugd en uitweidingen over de geestelijke toestand van zijn vrouw suggereren echter een psychologische diepgang die een beetje aan de oppervlakte blijft, maar misschien kan dat niet anders in een roman waarin menselijke oppervlakkigheid een alomtegenwoordig motief is. Als ‘dark comedy’, zoals de flaptekst aankondigt, is het boek zeer geslaagd.

Benjamin Burg, Redder in nood
paperback, 240 blz, € 18,50
Podium, ISBN 978 90 575 9596 7


Merel Jansen studeerde Nederlandse taal en cultuur. Ze is werkzaam als projectmedewerker bij Passionate Bulkboek, waar ze verantwoordelijk is voor o.a. schrijfwedstrijd Write Now! en Passionate Platform. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s