De grootsheid van het al

‘Jij moet deze zomer naar Marseille gaan lopen’, hoorde schrijver en danser Raoul de Jong (1984) hardop in zijn hoofd, terwijl hij een dutje deed in de Thalys onderweg naar Parijs op een lentedag in 2012. De Jongs moeder woont in Marseille, zijn vriend in Parijs en hijzelf in Rotterdam. Al jaren reisde hij tussen die steden per vliegtuig, trein of bus. ‘Wat zou er gebeuren als ik de afstanden waardoorheen ik me normaal in een razend tempo liet dragen, letterlijk op eigen benen aflegde’, vroeg hij zich af. Hij wilde weten in welke wereld hij eigenlijk leeft, hoe die is geworden zoals die is en hoe anderen die wereld ervaren.

Terug in Rotterdam mailt De Jong naar de website van NRC met de vraag of zij, als hij over zijn reis zou schrijven, zijn stukjes willen plaatsen. NRC reageert enthousiast en een week later verlaat De Jong, gekleed in padvindersuniform, zijn Rotterdamse woning om te beginnen aan een voettocht van 1200 kilometer.

Ze zijn daar anders
De Jong voert de lezer mee over bospaadjes en langs riviertjes en zonnige weilanden. Zijn schrijfstijl is helder en opgewekt, ondanks dat hij misschien net iets te vaak benoemt dat de tocht ook zwaar is. Maar je hoort de vogels fluiten en de wind in de bladeren. Als hij na dagen op het platteland via een industriegebied de stad bereikt, waaien de uitlaatgassen je onaangenaam in het gezicht.
Onderweg ontmoet De Jong vele interessante figuren, die hem een slaapplaats of een lift aanbieden en met wie hij spreekt over hun leven en de omgeving waarin zij wonen. De Jong laat zien hoe de bewoners van dit hoekje Europa onderling grote verschillen ervaren. In Nederland wordt hij gewaarschuwd voor het naargeestige België, in Vlaanderen waarschuwen ze hem voor Wallonië en in Wallonië voor Frankrijk. Waarom? Mensen halen hun schouders op en volstaan met te zeggen dat ‘ze’ daar anders zijn.

In de ogen kijken
Een terugkerend thema in De Jongs beschouwingen is de crisis. In verlaten Waalse mijnwerkersstadjes en winkelloze Franse dorpen, onderzoekt hij de directe gevolgen van grote economische ontwikkelingen voor de bewoners. Op zoek naar een bakker in een Frans dorp, krijgt hij een lift aangeboden naar een supermarché kilometers verderop. Vroeger, tijdens de vakanties met zijn moeder, vond De Jong een bezoek aan zo’n marché een belevenis. ‘Dit fenomeen was toen nog nieuw en wij zagen, evenmin als de mensen die hier wonen, nog niet dat de keuze om hier je boodschappen te doen er op de lange termijn voor zou zorgen dat je geen keuze meer had.’
Toch is De grootsheid van het al een optimistisch boek, want, ondanks de waarschuwingen, ontmoet De Jong overal vriendelijke en behulpzame mensen. Hij legt de nadruk op de gastvrijheid die hem wordt geboden en zijn dankbaarheid daarvoor. Daarnaast laat hij zien dat je niet naar de andere kant van de wereld hoeft om tot inzichten te komen of een avontuur te beleven. Het avontuur kan beginnen op de hoek van je eigen straat, zolang je daar voor open staat. ‘Om te overleven was ik geheel afhankelijk van waarvoor ik het meest bang was: de ander. Dus lachte ik. Ik keek de ander in de ogen en liet hem weten hoe hard ik hem nodig had. En dat was het rare: zodra ik mijn voordeur had dichtgetrokken, lachte iedereen terug.’

Raoul de Jong, De grootsheid van het al
paperback, 286 blz, € 19,90
De Bezige Bij, ISBN 978 90 234 8320 5


Noor van der Heijden studeerde geschiedenis en proza in Amsterdam. Zij werkt als webredacteur en tekstschrijver voor diverse culturele instellingen. Sinds 2012 schrijft zij recensies en interviews voor Passionate Platform. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s