Circus en kabaal

en hou me neergedrukt / als een roofdier in het gras – zo luiden de laatste regels van het slotgedicht in de debuutbundel van Annelie David. In die twee regels komen verschillende themaʼs samen die in de loop van Machandel aan de orde zijn gekomen.

De fantasierijke verbeelding van de vrouwelijke ikfiguur die in een aantal gedichten aan het woord lijkt; een man die in haar leven is gekomen, waarmee zij een mysterieuze liefde deelt die kracht geeft en ingetogen maakt tegelijkertijd; de wil om verschillende gedaanten aan te nemen, om speels te zijn zoals een kind dat is, en hoe moeilijk dat is evengoed.

Toverachtige collages
Annelie David (Keulen,1959) woont sinds 1982 in Amsterdam. Ze is voormalig danser en choreograaf voor o.a. Het Nationale Ballet. Sinds 2003 legt ze zich toe op het schrijven van poëzie, eerst in het Duits, maar inmiddels vooral in het Nederlands. Ze publiceerde gedichten in o.a. nrc.next en Passionate Magazine. Een lange en veranderlijke weg, kortom, voordat haar eerste dichtbundel verscheen.
De omslagillustratie van Machandel, gemaakt door illustrator, stripmaker en regisseur Guido van Driel, is het sprookjesachtige portret van een vrouw in een bruidsjurk wier gezicht verdwijnt achter de afbeelding van een drinkglas. Dergelijke vervreemdende collagetechnieken past Van Driel ook toe in de illustraties die hij in het binnenwerk maakte bij Davids gedichten, waarbij veelal vrouwengezichten vervormd worden of zelfs onzichtbaar schuilgaan achter spiegels, glazen, vreemde kapsels. Het effect is dat van een lichte verontrusting, zonder dat de toverachtige sfeer van de tekeningen daardoor verstoord wordt.

Opgelopen beschadigingen
Deze illustraties hebben de toon van de gedichten erg goed getroffen. Zo beschrijft David bijvoorbeeld in een van de eerste gedichten, ʻdroomʼ, hoe de geliefde opduikt in het leven van de verstelster. Je verschijnt in het maanlicht / met een haan onder je arm / kinderen zouden je achterna rennen / maar kinderen slapen ʻs nachts / dat alleen ik je zie lopen onder de zwijgbomen. Gaandeweg de bundel rijst een beeld op van twee door het leven getekende mensen die met elkaar iets vinden wat moeilijk te begrijpen valt, maar wel van hen samen is. Ondertussen zijn er grimmige flarden uit de kindertijd van de vertelster. Over een moeder die haar drie kinderen nauwelijks lijkt te hebben kunnen accepteren, die ziekelijk was en geestelijk verward; een vader die ook niet meer in het leven van zijn dochter is, al liggen herinneringen aan hem altijd op de loer, een vraag over jou en hop daar ben je al / schop over je schouder op rubberen laarzen.
Ook zijn er ogenschijnlijk meer op zichzelfstaande gedichten, fantasieën over dieren, kinderen, de beschrijving van een circusact: een leven lang circus, kabaal het zal uiteindelijk ophouden (…) act met verrassingen, temperamentvol, men gelooft illusie / houdt van vermaak meer dan van wat waar is // ik heb om een schaar gevraagd – nee, nee, niet om een verband / ik knip je haar ik knip mijn dromen in je haar. Hoe grillig de gedichten ook, en soms moeilijk grijpbaar, uiteindelijk is er een consequent vastgehouden toon. Muzikaal tegen de klippen op zou je kunnen zeggen. Daar spreekt de wil uit om, ondanks opgelopen beschadigingen, op een fantasievolle en zelfbepaalde manier te leven. Hierdoor gaat er van Machandel een bijzondere en inspirerende kracht uit.

Annelie David, Machandel
paperback, 80 blz, € 12,50
Marmer, ISBN 978 94 606 8149 3


Erik Brus publiceerde met Fred de Vries het boek Gehavende stad, muziek en literatuur in Rotterdam van 1960 tot nu en is medesamensteller van verzamelboek ROTTERDAM. Hij realiseerde i.s.m. Laurens Abbink Spaink de novelization Zwartboek van de film van Paul Verhoeven. In 2015 verscheen het mede door hem samengestelde boek Ken zó in Boijmans – Frans Vogel 80 (Studio Kers). Lees meer artikelen van zijn hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s