PP recensie Roelof ten Napel

Tot ze zich wel tot elkaar moeten richten

Wiskundestudent Roelof ten Napel (1993) was landelijk winnaar van Kunstbende in de categorie taal en finalist bij schrijfwedstrijd Write Now!. Dit leverde hem een contract voor twee boeken op. Het eerste is nu verschenen.
Constellaties is geen verhalenbundel in traditionele zin. ‘Ik heb geprobeerd te zoeken naar wat men bij een bundel verwacht en daarvan af te wijken,’ zegt Ten Napel in een interview op de site van CJP. Dat is hem gelukt. Zijn boek bestaat niet uit op zichzelf staande verhalen, maar er is sprake van samenhang.

In het eerste verhaal staart iemand naar een kersenboom. ‘Ken je die tekeningen, van vroeger? Van die stippen, met getallen, die je moest verbinden? (…) Ik was de kersen aan het verbinden.’ Dit gegeven wordt steeds herhaald: in de denkbeeldige lijnen tussen sterren (steelpan), in foto’s die over elkaar worden gelegd en planten en bomen die op elkaar worden geënt. Ook keren personages terug, zodat je op dezelfde manier denkbeeldige lijnen kunt trekken tussen de verhalen. Daarmee is Constellaties is in zijn geheel een constellatie.

Wat is thuis
Ten Napels personages zijn klein, met het minimale menselijk. Ze leven geïsoleerd in eenvoudige landschappen met ‘een heuvel’, ‘een bos’ of ‘een rivier’. Hierdoor ontstaat een bijna middeleeuwse sfeer, die soms zelfs sprookjesachtig aandoet als gesuggereerd wordt dat het bos is ontstaan uit het gewei van een begraven hert, maar dan opeens wordt onderbroken door een grasmaaier of schuifpui. In het leven van de personages gebeurt weinig. Ze verrichten huishoudelijke handelingen en houden het landschap in de gaten om te zien hoe de tijd verstrijkt. ‘Ik zie hoe het gras zijn kleur al begint kwijt te raken, het haar van een oude man.’ Te midden van die omgeving proberen de personages hun positie te bepalen. Waar zijn ze thuis en wat is thuis? Ten Napel illustreert deze vraag met een geënte magnolia die in meerdere verhalen terugkeert.

Grenzen van literaire conventies
Constellaties is een intrigerend boek. Ten Napel schrijft korte zinnen, hier en daar houterig, maar dat past bij zijn beschrijvingen van abstracte landschappen. Wat hij beschrijft, blijft op afstand en daardoor mysterieus. In het CJP-blog zegt Ten Napel dat hij niet van ‘normale’ boeken houdt. ‘Ik zie te veel wat een schrijver probeert te doen: het raakt me niet omdat ik zie hoe de schrijver probeert het me te laten raken.’ Hij tast weloverwogen de grenzen van de literaire conventies af. (Dat is interessant en veelbelovend).
Maar misschien juist doordat de verhalen verband met elkaar houden, ontstaat het verlangen meer de diepte in te gaan. De korte zinnen zijn niet altijd toereikend voor de beschrijvingen van dagen waarop weinig gebeurt en dan vallen de soms wat ongelukkige formuleringen op. ‘Ik raakte me kwijt in mijn verhaal.’ ‘Lux lacht simpel.’ ‘Ze pakte de arm het verst van haar af en duwde me tegen haar aan.’ Daar staat tegenover dat Ten Napel precies op tijd met een van zijn beste verhalen komt. Vier, reeds bekende personages komen afwisselend aan het woord. Eerst spreken ze afzonderlijk en vertelt ieder voor zich zijn verhaal, maar langzaam grijpen hun teksten ineen. Tot ze zich wel tot elkaar moeten richten.

Roelof ten Napel, Constellaties
paperback, 176 blz, € 19,99
Atlas Contact, ISBN 978 90 254 4399 3


Noor van der Heijden studeerde geschiedenis en proza in Amsterdam. Zij werkt als webredacteur en tekstschrijver voor diverse culturele instellingen. Sinds 2012 schrijft zij recensies en interviews voor Passionate Platform. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s