Een maf boek

Schrijfster Annemarie de Gee (1987) maakte in 2012 een overtuigend debuut met de verhalenbundel Kamermensen, die draaide om een hotelkamer en de mensen die er kwamen. De bundel, origineel van inhoud en hecht van compositie, getuigde van lef en talent. Er kwamen een flink aantal opmerkelijke personages voorbij, in een even fantasierijk web van verhalen waarbij waan en werkelijkheid soms ingenieus door elkaar heen liepen.

De Gees eerste roman De kus van een clown bevat op hoofdlijnen dezelfde ingrediënten: markante personages; bizarre, zelfs absurdistische gebeurtenissen; memorabele scènes. Het verhaal draait om drie personages: meneer Steeghuizen, theaterschoolstudente Rosa en Harman Pekman, wiens vader net is overleden. Zij en ook alle andere figuren die een (bij)rol spelen, zijn echter – vaak zonder dat ze het weten – onderling door allerlei lijntjes met elkaar verbonden. Zo is Rosa de zus van een werkneemster van meneer Steeghuizen, en wordt Rosa’s vriendin Laura door Steeghuizen doodgereden, terwijl een van meneer Steeghuizens dochters de begrafenis leidt van Harman Pekmans vader. Dat is overigens ook het moment waarop de clown uit de titel zijn opwachting maakt (en vervolgens direct weer uit de roman verdwijnt). En zo zijn er nog wel meer draadjes die de zaken met elkaar verbinden.

Ervandoor
De wegen van de drie hoofdpersonages kruisen als zij ieder zo hun eigen redenen hebben om ervandoor te willen gaan. Steeghuizen ziet zijn leven in elkaar storten als een geplande fusie van zijn bedrijf mislukt – het feit dat hij Laura noodlottig heeft aangereden en zij met een half lichaam vastgekleefd aan de straatstenen op haar einde ligt te wachten, maakt het er voor hem allemaal niet veel beter op.

Rosa, die haar innerlijke leegte maar niet krijgt opgevuld, ziet Laura op straat sterven onder het ‘bewonderende oog’ van een massapubliek en beseft dat zij dat succes nooit zal kunnen evenaren. En Harman Pekman pakt zijn biezen na een merkwaardig bezoek aan zijn moeder in het verpleeghuis.

In het tweede deel van het boek zitten de drie samen op een boot, zonder dat uit de doeken wordt gedaan hoe zij, terwijl ze elkaar niet kennen, uitgerekend samen op dat schip zijn beland. Ze laten zich de vrijheid in elk geval goed smaken, met een toast op een nieuwe dag en een bijzonder ontbijt:

Even later draagt Rosa een schaal dampende pannenkoeken naar buiten, en ook hachee met bruine bonen, wortels en ui, gedroogde pancetta, gebakken eieren, brandnetelkaas, gemarineerde kippendijen, ingelegde meloen, karamelchocolade, bosbessensaus, macaronischotel met parmezaan en nootmuskaat, crackers met salami, pistachenoten en griesmeelpudding.

Maar als later die dag de magen opnieuw gaan rammelen en Rosa in één keer alle proviand erdoorheen blijkt te hebben gejaagd, lijkt het wonderlijke avontuur misschien toch niet zo goed af te gaan lopen.

Theater
Het moge duidelijk zijn: De kus van een clown is een maf boek. Annemarie de Gee is naast schrijfster ook theatermaakster, en dat is goed te merken aan deze roman. Niet alleen gaat het er inhoudelijk over, maar ook wat vorm en techniek betreft, bekruipt je soms het gevoel dat je naar een abstract theaterstuk zit te kijken, waarin verbeeldingskracht het gewonnen heeft van geloofwaardigheid. ‘Engagement is kut,’ roept Laura in de theaterklas van Rosa. En: ‘Kunst hoort ambigu te zijn.’ Aan die adagia voldoet De kus van een clown ruimschoots.

Gevolg daarvan is echter ook dat er een flinke afstand blijft bestaan tussen de roman en de lezer. Nergens krijg je echt gevoel voor de romanfiguren of word je geraakt door, of betrokken bij, de hoofdpersonen en hun wederwaardigheden. Het boek is dan wel fantasierijk en interessant, maar niet heel gevoelvol.

De kus van een clown is zoals de clown die de uitvaart van vader Pekman onverwacht komt verstoren: een boek dat origineel en ontregelend is en een paar beelden bevat die je niet snel zult vergeten, maar dat je uiteindelijk achterlaat met een rode neus en een vluchtige kus op het voorhoofd. En een gevoel van vervreemding over wat je nou eigenlijk precies gezien (of gelezen) hebt.

De kus van een clown is verschenen bij Uitgeverij Atlas Contact, € 17,99, ISBN 978 90 254 4574 4

Vivian de Gier is schrijver, journalist, redacteur en schrijfcoach. Onder de naam A•Quattro•Mani maakt ze met Marc Brester recensies, literaire interviews en (reis)reportages door heel Europa, in tekst én beeld. Ook schrijven ze korte verhalen, novellen en biografieën. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s