Denkend aan de toekomst val ik terug in het verleden

Wat zou jij doen als je onderweg naar je werk iemand zou zien die als twee druppels water op je lijkt? Erachteraan gaan? Dat is in ieder geval wat de 32-jarige Utrechtse illustrator Erik Bergmans doet als hij zijn evenbeeld ziet in de Amsterdamse metro. Het boek In goede handen van Robbert Welagen volgt hem in zijn tocht op zoek naar zichzelf.

Erik Bergmans blijkt een volhouder te zijn. Hij volgt de jongeman die op hem lijkt tot bij zijn huis, een luxe villa waar hij met zijn vrouw en twee jonge kinderen op het eerste gezicht heel gelukkig is. Erik blijft rond het huis drentelen en doet dan iets wat je niet verwacht: hij belt aan. Als zijn evenbeeld opendoet, weet hij zich geen houding te geven. Zijn dubbelganger deinst achteruit als die hem ziet, en vraagt ‘Wat is dit?’, een vraag waar Erik geen antwoord op weet te geven. Wat volgt is een ongemakkelijke conversatie, waarna Erik weggebonjourd wordt met de onbevredigende woorden ‘Ik heb hier geen tijd voor, tot ziens.’

Gelukkig is de zaak hiermee niet afgedaan, want het is heel intrigerende materie. Erik, die zelf worstelt met de vraag of hij een kind wil (zou hij wel een goede vader zijn? Wat heeft hij een kind te bieden? Was hij bij zijn eigen ouders in goede handen?), is totaal in verwarring gebracht sinds hij zijn dubbelganger heeft ontmoet. Deze man lijkt alles te hebben wat hij niet heeft: een goede baan, een lief gezinnetje, een mooi huis. Alleen hun uiterlijk hebben ze gemeen. Vanaf dat moment denkt Erik over zijn evenbeeld als zijn ‘tweede ik’ en vraagt hij zich constant af wat deze aan het doen is. Het is dan ook onvermijdelijk dat er een tweede ontmoeting zal plaatsvinden. Tijdens deze ontmoeting – waarbij zijn tweede ik zelfs openstaat voor een gesprek – wordt duidelijk dat de twee mannen niet alleen hun uiterlijk gemeen hebben: ook hun naam, hun geboorteplaats, het trouwjaar van hun ouders en de naam van hun broer is identiek.

Nu ben je op een punt gekomen dat je ernstig gaat twijfelen aan deze Erik Bergmans: leuk en aardig dat hij zijn tweede ik heeft gevonden, maar hoe kunnen we ons in hemelsnaam inleven in zo’n onrealistische situatie? Gelukkig ziet Robbert Welagen dit ook in. Hij laat Erik zeggen dat hij het eerst ook niet kon geloven maar als hij aan het gesprek met zijn dubbelganger terugdenkt, weet hij zeker dat het waar is, dat er twee versies van hemzelf bestaan. Bovendien meent Erik dat de Erik Bergmans die in Amsterdam woont, de Erik Bergmans is die hij zou zijn geworden als zijn ouders niet uit elkaar waren gegaan toen hij twaalf was.

Je wordt vanzelf meegetrokken in Eriks gewaarwordingen, hoe onrealistisch ook. En wanneer de schrijver in deel 2 van het boek uitgebreid vertelt over zijn jeugd en over de scheiding van zijn ouders – in feite om te bewijzen dat zijn dubbelganger echt zijn tweede ik is –  ga je ook steeds meer houden van deze al vroeg teleurgestelde jongen. Moeder die een minnaar heeft en vaak van huis is, vader die helemaal opgaat in zijn werk en ook nauwelijks meer thuiskomt – de jonge Erik heeft er slapeloze nachten van. Zijn vijf jaar oudere broer schijnt er allemaal niet zo’n last van te hebben. Maar hoe zit het nou echt met Erik? Overdrijft hij of heeft hij het echt zo slecht getroffen? Het zou interessant zijn geweest als er in het boek ook ruimte voor andere visies was: die van zijn broer, zijn moeder, misschien zijn dubbelganger. Nu blijft het verhaal steken in Eriks kleine wereldje met slechts één verhaallijn, wat boeiend is maar op den duur vrij eenzijdig.

Mooi aan dit boek zijn de glasheldere, authentieke verteltoon maar ook de realistische, herkenbare dialogen. Als Eriks broer overkomt uit Amerika en ze samen buitenshuis gaan eten, verloopt het gesprek nogal stroef en blijft het bij de sociaal-wenselijke vragen en antwoorden. Enkele dagen later spreken de twee elkaar nog eens en gaan ze eindelijk de diepte in. Over de scheiding van hun ouders: ‘Je hebt wel gelijk dat je toen bent veranderd. Veel meer dan ik. Heel vreemd heb ik dat altijd gevonden. Er zijn twee Erikken. Eerst was je zo’n leuk blond jochie en later…’, waarna Erik zelfs durft te vertellen over zijn tweede ik. En over kinderen krijgen: ‘Als je vader bent, heb je geen tijd meer voor melancholie,’ waarna één besluit lijkt vast te staan voor Erik: zijn verleden staat zijn toekomst niet meer in de weg.

Robbert Welagen – In goede handen
Hardcover, 160 blz., € 17,50
Uitgeverij Nijgh & van Ditmar, ISBN 9789038800554


Daphne Jager (1987) studeerde Nederlandse taal- en cultuur in Nijmegen. Ze is een echte lettervreter. Naast lezen is schrijven favoriet. Gedichten, essays, recensies – het kan allemaal. Op Passionate Platform maakt ze je warm voor mooie nieuwe boeken. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s