In sneltreinvaart

Door: Jonathan van der Horst

Officieel is Kira Wuck al debutante af. Haar gedichtenbundel Finse meisjes sloeg eind 2012 in als een bom. Sterrenrecensies en prijzen vlogen in het rond en de bundel werd zelfs geprezen door grootmeesters als Arnon Grunberg en Remco Campert. Maar nu, drie jaar later, volgt er een zogenaamd tweede debuut. Weer een bundel, maar deze keer een met verhalen.

Noodlanding opent met een opvallend motto: ‘Het recht om vergeten te worden is fundamenteel.’ Opvallend, omdat het niet van een schrijver of kunstenaar afkomstig is, maar een uitspraak is van het Europese Hof van Justitie. Maar ook opvallend omdat het recht om vergeten te worden op een bepaalde manier af lijkt te wijken van de kerngedachte van andere rechten. De meeste rechten, zoals de vrijheid van meningsuiting en het recht op religie, zijn er op gericht om de identiteit van mensen te waarborgen. Ze waken erover dat je mag zijn wie je bent en dat je jouw persoonlijkheid openlijk mag uiten. Maar het recht om vergeten te worden geeft mensen juist een vrijgeleide om hun identiteit op te heffen. Om je publieke stem te doen verstommen en jezelf van de sociale landkaart te vagen.

Alle personages in de verhalen van Kira Wuck bevinden zich aan de rand van die landkaart. Ze hebben het gevoel dat ze niet meer gezien worden door de wereld om hen heen. Dat ze niet meer serieus genomen worden, zelfs niet door hun eigen familie en vrienden. Daardoor komen ze voor een drastische keuze te staan: laat ik mezelf langzaam van de landkaart afglijden of stel ik een daad om mezelf er terug op te plaatsen? Zet ik een noodlanding in om te redden wat er te redden valt. De meeste kiezen, zoals de titel van de bundel doet vermoeden, voor de tweede optie: een eenzame kippenboer bestelt een bruid uit de Filipijnen, een taxichauffeur wreekt zijn frustraties op de kat van een politicus en een man gaat in schreeuwtherapie, als zijn vrouw hem vertelt dat zij een minnaar heeft. Allemaal wagen ze een laatste poging nog iets van het leven te maken. Een poging die helaas vaker mislukt dan dat hij succesvol is.

De typische stijl uit Finse meisjes kenmerkt ook deze bundel. Korte, messcherpe observaties volgen elkaar bliksemsnel op en de situaties worden scène na scène absurder. Vaak is het zelfs in de eerste zin al raak: ‘Sinds Arno door de politie gezocht wordt, woont hij weer bij zijn moeder.’ Bam. Daar staat meteen een hele wereld.

Deze stijl leest fijn weg en werkt erg op de lachspieren, maar helaas heeft zij ook een keerzijde. Doordat het tempo zo hoog ligt en de verhalen kort zijn, lijken ze soms ook haastig geschreven. Daardoor voelen ze hier en daar een beetje eendimensionaal aan, terwijl ze dat in wezen niet zijn. Maar omdat de sneltrein van Wuck vaak onverbiddelijk voortraast en er nooit eens tijd is om rustig uit het raam te kijken, heb je vaak het gevoel dat je iets aan het missen bent. Gelukkig is er hier en daar nog wel tijd vrijgemaakt om stil te staan bij een klein pittoresk stationnetje als dit: ‘Ik film graag mensen met gebreken. Door al die gebreken bij elkaar te zien voelen we ons minder uniek.’

Deze zin komt uit het laatste verhaal van de bundel waarin een vrouw een gigolo van haar zus krijgt aangeboden als ze besluit niet op vakantie te gaan. Het goede aan zo’n zin is dat hij niet alleen iets over het verhaal zelf zegt, maar ook over de bundel als geheel en misschien zelfs wel over de hedendaagse tijdsgeest. Wuck lijkt hier in een zin de hele opzet van haar bundel samen te vaten. Meer van dit soort zinnen hadden deze bundel naast snelheid, kracht en spitsvondigheid nog extra diepte kunnen geven. Ze hadden er een uitgediepte rivier van kunnen maken, in plaats van een snel stromende beek.

Desondanks schreef Wuck een interessante verhalenbundel over belangrijke thema’s van deze tijd. Over hoe we om gaan met mensen die buiten de samenleving dreigen te vallen. Over hoe we ons verhouden tegenover mensen die hier nieuw zijn. En met name over hoe we om moeten gaan met ons eigen nietige mens-zijn in deze veel te grote wereld. Grote thema’s die moeilijk in verhalen van een paar pagina’s te verwerken zijn. En dat dat niet meteen perfect lukt, wil je een debutante, zelfs al debuteert die voor de tweede keer, dan ook best vergeven. Wuck mag zelfs nog een keer komen debuteren. Misschien dat een roman van haar hand wel de diepgang kan bieden, die je in deze bundel hier en daar mist.

Kira Wuck – Noodlanding
Podium
ISBN: 978 90 5759 739 8, € 17,50


Jonathan van der Horst studeert Woordkunst aan het Koninklijk Conservatorium in Antwerpen. Hij schrijft proza, essays en theaterteksten waarin hij het groteske van de wereld aan het waarachtige van de mens probeert te koppelen. In 2015 stond hij in de finale van Write Now!.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s