Voor altijd carnaval

Door: Elske Jacobs ♦ Beeld: Jip de Jonge

Spoken word is hip! Het concept is al zo oud als de weg naar Rome: een avond waarop poëzie of tekst voorgedragen wordt. Maar tegenwoordig is het weer helemaal OK om naar een literaire avond te gaan; jongeren en retro kroegen hebben er in rap tempo gemeengoed van gemaakt. 

Op zaterdagavond 6 februari organiseert Jesse Laport een nieuwe editie van Letterkunde. Niet in een knus cafeetje weliswaar, de locatie is een grote ruimte boven boekhandel Hijman Ongerijmd in Arnhem. Eigenlijk is het wel verfrissend, buiten vier toffe spotlights gemaakt van haardrogers valt er weinig te zien – des te meer aandacht voor de sprekers. Hoewel, er loopt een man rond in een wolkenkostuum en die gooit wel hoge ogen. Later begrijp ik dat het Yannick Moyson is, hij komt voordragen. Daarnaast bestaat het programma uit voordrachten van Anne Bosveld, Maarten Laport, Teddy Tops, Gino van Weenen en Joost Willem Teunissen. Florieke de Geus en Fenna van der Goot voorzien de avond van muziek, en natuurlijk draagt Jesse zelf ook voor.

De meesten kennen Jesse als stadsdichter van Arnhem. Cees de Beer praat de avond aan elkaar. Als organisator van Mensen Zeggen Dingen trekt hij inmiddels met zijn vaste aanhang heel Nederland (en België) door voor optredens en festivals. Hij begint met een belangrijke huishoudelijke mededeling: alle telefoons moeten op stil. Gaat hij toch af, dan betaal je een rondje  voor de organisatie en alle sprekers. Het valt overigens op dat bijna niemand met zijn telefoon bezig is, en dat iedereen aandachtig luistert.

De oudere garde neemt de voorste rij stoelen in beslag, trotse ouders maar vast ook nog doorgewinterde literatuurliefhebbers die zich niet laten afschrikken door het jonge publiek. Daarachter jongens in existentialistische koltruien, en een kartonnen Karl Ove Knausgård die het gebeuren vanuit de hoek kritisch gade slaat. De avond is verdeeld over drie rondes, die uitblinken door de diversiteit van sprekers die voor deze editie zijn verzameld. Jesse haalde Moyson helemaal uit Antwerpen, maar was ook niet te beroerd om zijn broer Maarten het podium te gunnen. Er is ook ruimte voor muziek: de piepjonge Florieke de Geus (16) komt piano spelen. Ze speelt Nederlandstalige nummers in de eerste ronde die zijn geschreven door haar oom, en heeft wat last van de zenuwen. Die verdwijnen gelukkig als sneeuw voor de zon in de tweede ronde: totaal onnodig verontschuldigt ze zich voor de puberale tekst die ze heeft geschreven, en speelt daarna een eigen nummer. Super zuiver en in dit geval duidelijk een stuk beter in haar element.

Letterkunde 6-2  door Jip-20
Gino van Weenen

Een beetje puberaal is niet erg, dacht ook Gino van Weenen, die een hilarische maar ook een beetje smerige ode aan de kaassoufflé brengt. Als je uit Gouda komt is dat natuurlijk een onderwerp waar je niet omheen kunt. Als je uit Brabant komt geldt dat voor carnaval, dus vertelt Teddy Tops ons hoe ze heeft besloten dat het voor altijd carnaval moet zijn. Toeval wil dat op dat moment een muis, door sommigen al gespot, het optreden komt verstoren. Het beest is duidelijk nergens bang voor, en baant zich eerst een weg door het publiek om daarna zijn toevlucht te zoeken op de tafel met wijn en chips. Als een muis je show steelt moet je misschien met zwaarder geschut komen, dus draagt Teddy een brief voor van een vluchteling aan zijn vader. Plots krijgt de avond meer zwaarte, als ze laat zien wat iemands beweegredenen kunnen zijn  om naar het koude, ongastvrije Nederland te komen:

‘Het is beter om als hond te leven dan om als mens te sterven.’

Letterkunde 6-2  door Jip-22
Teddy Tops

De balans tussen leuke, spitsvondige teksten en zware voordrachten is eigenlijk perfect. Anne Bosveld draagt een tekst voor over haar relatie met haar tweelingzus, waarin zij grote thema’s niet uit de weg gaat. De zon, de maan, de mensheid en veel beeldspraak: dat is de stijl van Bosveld. Je kunt er van houden, of juist niet, maar je moet respect hebben voor haar voordracht: ze doet alles uit haar hoofd.

Het publiek is op dit punt aardig geëmotioneerd. Sowieso vindt iedereen elkaar erg lief deze avond. Er wordt geknuffeld en geaaid en het is een knusse gelegenheid waarin de schrijvers (hoe jong ook) zich niet opgelaten hoeven voelen. Letterkunde is uitverkocht en staat volgepakt met toeschouwers die hier zijn om met veel aandacht iets moois te ontdekken.

Letterkunde 6-2  door Jip-80
Jesse Laport en Fenna van der Goot

Bekijk voor een indruk van eerdere Letterkunde-edities deze filmpjes uit 2012 en 2015:


Elske Jacobs woont en werkt in Nijmegen, waar ze Algemene Cultuurwetenschappen en Europese Letterkunde heeft gestudeerd. Ze is gek op kunst en boeken, maar ook op strips en animatiefilms, en wil schrijven over alles wat ze mooi vindt. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s