Terug naar Gozo

Door: Francine Maessen

Retour Calypso, het debuut van Matthijs Eijgelshoven, vertelt het verhaal van schilderes Suzy die terugkeert naar het eiland van haar jeugd om voor haar zieke vader te zorgen. Suzy heeft vroeger moeten worstelen met de psychische problemen van haar moeder, en werd op jonge leeftijd al de vrouw des huizes toen haar moeder het gezin verliet.  Suzy’s terugkeer naar haar vaders restaurant haalt herinneringen en weggestopte emoties naar boven. Hoewel het plot niet oninteressant is, ondermijnt het verhaal zichzelf met fouten in de structuur en de stijl.

Suzy keert terug naar Gozo, nabij Malta, daarbij een moeilijke relatie met een kunstenaar op een ander eiland achterlatend. In de loop van het verhaal neemt Suzy’s moeder een belangrijke rol in. Lijdend aan psychische problemen vormde zij een onzekere factor tijdens Suzy’s jeugd. Het versterkte de band die Suzy met haar vader heeft: nadat haar moeder het gezin in de steek liet, stonden de jonge Suzy en haar vader er alleen voor om hun restaurant draaiende te houden.

Ondanks dat de opzet interesse wekt, kent het verhaal momenten waarop het onrealistisch is. Dit kan gaan om kleine details, zoals Suzy’s voorkeur voor een bepaalde drank. Er gaan in de loop van het verhaal liters Blue Curaçao doorheen. Puur. Ik wist niet eens dat dat een optie was. Blue Curaçao drink je op themafeestjes waar het drankje per se blauw moet zijn. Dit soort kleine slordigheden gaan opvallen naarmate er meer onrealistische momenten volgen. Zoals Suzy’s houding tegenover de kinderwens van haar partner. Nadat hij deze wens kenbaar heeft gemaakt stopt ze de pil regelmatig te slikken, wordt ze zwanger en zet ze vervolgens een punt achter de relatie. Waarom? Als zij ook een kind wilde kon ze bij hem blijven, als ze geen kinderwens had kon ze bij hem weggaan. Beide doen is onzinnig. Nu kan hier een interessante persoonlijke overweging achter zitten, en dat is ook te verwachten bij een boek dat gepromoot wordt als ’een verrassende psychologische roman’. De schrijver geeft echter nooit inzicht in de redenen voor Suzy’s handelen, waardoor je als lezer gevangen blijft in een opeenvolging van onlogische gebeurtenissen zonder uitleg.

Dit maakt het boek lastig te volgen, en de schrijver kiest bovendien voor een zeer gefragmenteerde tijdlijn. De hoofdstukken behandelen ieder een andere periode, zonder chronologische volgorde en met zeer weinig aanwijzingen naar het exacte moment in het verhaal. Cruciale informatie wordt de lezer tot laat in het verhaal onthouden en is hierdoor heel lastig te plaatsen. Dit noodzaakt tot voortdurend terugbladeren om vroegere passages te kunnen snappen. Deze kunstgreep is waarschijnlijk gebruikt om een spanningsboog te creëren, maar in de praktijk leidt het alleen maar tot verwarring.

Hoewel het boek een aantal interessante personages kent, worden die niet gedegen opgebouwd. Een goed voorbeeld hiervan is Dominic, een vriendje van Suzy. Dominic zou een soort bad boy moeten zijn die een bijzondere karakterontwikkeling doormaakt tot  iemand die zich wel kan beheersen. Helaas is dat hele bad boy-idee gebaseerd op een enkele scène op de basisschool, waarbij Dominic aan het tafeltje voor de stoute kinderen moet zitten. Dit is nauwelijks imponerend. Verder lezen we lange tijd niets meer over Dominic, totdat Suzy hem in haar late tienerjaren weer tegenkomt als agent in opleiding en ze enorm onder de indruk is van zijn hervonden zelfbeheersing:

Het fascineert me enorm, deze verandering, de mate van controle die het moet hebben gevergd. (p. 185)

Welke verandering? Dominic is nooit voldoende neergezet als iemand die niet in staat is tot zelfbeheersing, hoewel daar voldoende ruimte toe was geweest. In een van de vele passages over Suzy en haar vriendinnen in hun tienerjaren had iemand  makkelijk iets kunnen laten vallen over Dominics onhandelbaarheid om  zo meer continuïteit in zijn wangedrag te creëren.

Ondanks deze problemen in de uitwerking, is het idee van het plot niet verkeerd. Suzy heeft een interessante geschiedenis en staat op een bijzonder punt in haar leven: na de dood van haar vader zal er niets meer zijn wat haar aan Gozo bindt, maar ze lijkt ook geen Omslag retour-calypsozin te hebben om terug te keren naar haar partner de kunstenaar. Ze lijkt twee aparte levens te hebben, één bij haar partner en één op het eiland van haar jeugd, en zal moeten kiezen welk leven ze voortaan gaat willen leiden. De slordige opzet van het boek ondermijnt helaas het interessante plot, waardoor het verhaal met moeite de aandacht weet vast te houden.

Matthijs Eijgelshoven – Retour Calypso
Uitgeverij Ambo|Anthos
ISBN 9789026334023 – € 19,99


Francine Maessen (1993) studeert Film- en literatuurwetenschap aan de universiteit van Leiden en woont in Oegstgeest. Ze heeft een voorkeur voor oude boeken, bijzondere uitgaven en klassieke literatuur. Lees meer artikelen van haar hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s