Onderweg naar overgave

Door: Erik Brus

Op de weg is alles echt. Mensen peuteren in hun neuzen of schreeuwen elkaar dingen toe, mannen met zonnebrillen, vrouwen in snelle wagens, mensen die pillen nemen, weed roken, een vrouw die haar kind de borst geeft aan het stuur, vrachtwagenchauffeurs die met een hand om hun lul rijden, bussen vol kinderen op schoolreis en zakenmannen, hopen dode zakenmannen, allemaal op weg van hier naar ergens anders en van ergens anders daarna terug naar hier.

Een waarachtige manier van leven is waarnaar de twintigjarige student No, hoofdpersoon van Licht en geluid, verlangt. De Vlaamse schrijver Vincent Van Meenen (1989), winnaar van schrijfwedstrijd Write Now! in 2012, heeft met zijn debuutroman een ‘literaire roadmovie’ geschreven aldus de achterflap. Aan het begin van het verhaal blijkt de vader van No een beeldje te hebben weggegeven dat No als kind ooit van zijn moeder, die allang is overleden, als een soort talisman heeft gekregen. No’s vader, een architect die meer interesse voor zijn werk toont dan voor zijn zoon, lijkt zo de herinnering aan haar weg te willen vegen. Het beeld bevindt zich tot No’s ontzetting ver weg: in een winkeltje in München. No’s avontuurlijke huisgenoot Simon oppert dat zij samen het beeldje gaan ophalen. Maar een dag later, vlak voor hun vertrek richting Duitsland, stuiten No en Simon op een rangeerterrein net buiten Antwerpen op een groepje trippende jongens. Door onbezonnenheid raken zij betrokken bij een ongeval van een van deze jongens, waarop de twee zich meteen uit de voeten maken.

Dit geeft nog meer lading aan wat een turbulente reis door Europa zal worden. Simon en vooral No worden voortgedreven door schuldgevoelens en de hoop om on the road – eerst per trein, daarna liftend – een nieuwe bestemming te vinden. Hoe die eruit ziet weet No (ik-figuur en verteller van het verhaal) ook niet goed, zolang het maar betekenisvoller en vrijer is dan de wereld van materialisme en smartphoneverslaafden die hij gewoonlijk om zich heen ziet. Als een Sal Paradise/Jack Kerouac van deze tijd gaat No op pad om zich van benauwende maatschappelijke conventies los te maken. Een voorprogrammeerde reis met duidelijke winst- en verliesrekening is ook allesbehalve wat hem te wachten staat.

Het beeldje blijkt niet op de gehoopte plek, maar de zoektocht wordt voortgezet. De trip loopt via München naar Avignon, om in de Pyreneeën te eindigen. No en Simon verleiden onderweg twee Franse studentes; komen meer te weten over No’s Duitse moeder – zij was voordat zij No’s vader leerde kennen een levenslustige en vrijgevochten jonge vrouw die muziek maakte –; reizen mee met een duistere motorbende en komen terecht op een motorfeest vol seksuele uitspattingen; en belanden in een commune van radicale natuuraanbidders in de bossen. De romantisch ingestelde jongens, waartussen ook nog eens een homo-erotische spanning hangt, ondergaan de ene na de andere confrontatie met de harde buitenwereld en met zichzelf. Hierbij keert Simon steeds meer in zichzelf terwijl No, van nature schuchterder en soms ziek van angst, zich toch overgeeft aan de indrukken die hij opdoet. Hij komt in een roes terecht waarbij werkelijkheid en fantasie of hallucinatie lang niet altijd van elkaar te onderscheiden zijn.

Licht en geluid is een boek waar je je al lezer ook aan zou moeten overgeven. Zo niet, dan valt er wellicht op af te dingen. De symboliek – met veel (seksuele) metaforen en toespelingen – ligt er soms dik bovenop, en de opeenstapeling van bizarre avonturen en droomachtige sequenties zal niet voor ieder even geloofwaardig zijn. De lichaamssappen die volop vloeien zullen ook niet iedereen kunnen bekoren. De sterke en louterende ontknoping wordt zo snel afgehandeld dat deze lezer daar wel meer over had willen weten. Maar die rafeligheid is ook het mooie van dit boek. Knap is dat Van Meenen in zijn kritiek op de huidige tijdgeest weinig woorden vuil maakt aan voor de hand liggende (neoliberale) doelwitten. Juist zoomt hij in op figuren en subculturen die zich aan de rand van de maatschappij lijken te bevinden, Omslag licht en geluidmaar die veel talrijker zijn dan op het eerste gezicht lijkt in de door media vaak vertekende leefwereld van nu. Hoe de hoofdpersoon van Licht en geluid zich daaruit losbreekt en in de rauwe werkelijkheid met overgave zoekt naar verbinding, is overtuigend en ontroerend.

 

Vincent Van Meenen – Licht en geluid
Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar
ISBN 978 90 388 0092 9, € 18,50


Erik Brus publiceerde met Fred de Vries het boek Gehavende stad, muziek en literatuur in Rotterdam van 1960 tot nu en is medesamensteller van verzamelboek ROTTERDAM. Hij realiseerde i.s.m. Laurens Abbink Spaink de novelization Zwartboek van de film van Paul Verhoeven. In 2015 verscheen het mede door hem samengestelde boek Ken zó in Boijmans – Frans Vogel 80, en in 2016 stelde hij samen Sleutelaar worden – herinneringen van en aan een zwijgende dichterLees meer artikelen van zijn hand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s