Verwonderd en bewonderd

Door: Diana Rozendaal

Arminius? De kerk! ’Mevrouw Hemmerechts wacht op u,’ klinkt het bij binnenkomst. Niet waar natuurlijk, maar wel een warm welkom. In deze sfeervolle zaal wordt op zaterdag 8 oktober het startschot gegeven voor de tweede editie van Woordnacht in het centrum van Rotterdam.

Met een programmering van 60 auteurs op 14 podia wil de organisatie de bezoeker uitdagen om zelf kritisch na te denken en bewuste keuzes te maken. Het festival opent met de allereerste Anna Blamanlezing ooit, door Kristien Hemmerechts; niet minder bevlogen, niet minder betrokken dan Anna Blaman zelf. Met haar Vlaamse tongval overtuigt zij het publiek ervan ‘Hoe creatief schrijven de wereld kan redden’, zoals de titel van haar lezing luidt. ’Ik heb haar in mijn hart gesloten, al ben ik het niet in alles met haar eens,’ fluistert een van de toehoorders.

Kristien Hemmerechts vertelt over het belang van observeren als schrijver. Je hoeft het niet allemaal zelf te verzinnen. Durf te zien wat er te zien is, durf te horen wat er te horen is. Dat blijkt voor veel mensen heel moeilijk te zijn, omdat ze opgesloten zitten in vooroordelen en clichés. De meeste mensen kijken niet, ze projecteren. Sommigen zijn te vol van zichzelf om de ander te kunnen zien. We zitten opgesloten in ons eigen perspectief en de wereld dreigt daaraan ten onder te gaan. Maar als je oog hebt voor je medemens ontdek je dat alle mensen iets moois hebben… Voilá! Een stapje richting een betere wereld.

Geëngageerde schrijvers moeten volgens Hemmerechts stevig in de schoenen staan om de tegenwind te trotseren. Ze moeten tegen de stroom ingaan. Literatuur moet krachtig en sterk zijn en een noodzaak bezitten. Voor boodschappen moet je in de supermarkt zijn, niet in de boekhandel. Een schrijver heeft geen ethische, maar een literaire verplichting: de schrijver moet observator zijn. Als je je met behulp van inbeeldingsvermogen weet in te leven in een situatie en je hebt een goede pen, dan eindigt dat in engagement.

De weg naar WORM leidt over de bomvolle terrassen op de Witte de Withstraat. JR de Regelneger verrast het publiek (waarvan een deel dacht klaar te zitten voor het debat over verplichte literatuur) met zijn teksten die hij als rap ten gehore brengt. ‘Stap – stapvoetsgewijs – stamp!’ roept hij al stampend. Dan spreekt een mooie man met baard en kunstige snor een oudere dame in het publiek aan. ‘Kent u mij nog?’ Wat blijkt? Docent ontmoet  oud-leerling, op een literair festival! Missie geslaagd.

Een enkeling glipt na dit bevlogen optreden naar het UBIK Theater, het andere podium in WORM. Daar debatteren Christiaan Weijts, Alex Boogers, docent Bart Bijl en hoogleraar Marita Mathijsen met elkaar over verplichte literatuur in het voortgezet onderwijs. Ze zijn het opvallend vaak met elkaar eens, dus echt vurig wordt het debat niet. Hoe benadert de docent de leerling? Dáár gaat het om bij literatuuronderwijs. Je hebt iemand nodig die begeestert, een enthousiast docent. Bovendien moet je als docent niet alleen verstand hebben van boeken, maar ook van kinderen. Of het publiek het daar nu hartgrondig mee eens is of niet wordt niet duidelijk, want het blijkt niet de bedoeling om vanuit het publiek aan het debat deel te nemen.

In Arminius klinkt tijdens het gesprek tussen Abdelkader Benali en Jeroen Olyslaegers opvallend vaak het woord ‘seks’. Toch blijkt dit geen garantie voor de onverdeelde aandacht van het publiek, dat via Instagram #woordnacht mee kan genieten van de programmering op de overige locaties. Een ontmoeting tussen Jules Deelder en Armando bijvoorbeeld. Jammer dat je onmogelijk alles kunt zien. Waar is de Rotterdamse schrijver Ernest van der Kwast nu? En Charlotte Mutsaers? ‘Kon ik maar overal tegelijk bij zijn,’ zal menig festivalganger gedacht hebben. Het slotdebat over literatuur en engagement klinkt als het begin van het einde. Maar de nacht is nog jong en er is nog de mogelijkheid om  te ‘eten, loungen en ontmoeten’ bij bar Panenka. Of wordt het ‘nagenieten, nakletsen en naborrelen’ bij Wunderbar? Geïnspireerd en begeesterd laat ik alle woorden bezinken, tot diep in de nacht.


Diana Rozendaal (Mevrouw Zus) is interim-docent Nederlands bij Maandag®. Zij ziet het als haar missie om jongeren te enthousiasmeren voor literatuur. Ze heeft ook ervaring als redacteur, fotograaf, webmaster, mentor, coach, assessor en schoolleider. Ze studeerde Nederlands (tweedegraads en eerstegraads), onderwijspedagogiek en deed een schoolleidersopleiding.

Een gedachte over “Verwonderd en bewonderd

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s