Gratis liefde en vrede voor iedereen

Door: Laurie de Zwart

Het Woodstock Festival: ‘three days of music and peace’. Een weekend vol seks, eensgezindheid en muziek, maar ook hét symbool van protest tegen de Vietnamoorlog. Nola, hoofdpersonage in de recent verschenen roman Woodstock van Els Quaegebeur, vertrekt bijna een halve eeuw later met David naar het gelijknamige dorp omdat David een toneelstuk over het legendarische festival wil schrijven.

In dit theaterstuk wil hij de duistere zijde van de altijd idyllisch gepresenteerde wereld laten zien: de mensen die elkaars water en brood met pindakaas stalen, het gebrek aan faciliteiten, de stank en de regenval die het veld tot één groot modderbad maakte. Hoewel de capaciteit van het land behoorlijk werd overschreden waren er opvallend weinig voorvallen, maar het was zeker geen paradijs. David citeert Pete Townshend van The Who, die zei:

The people at Woodstock really were a bunch of hypocrites claiming a cosmic revolution simply because they took over a field, broke down some fences, imbibed bad acid and then tried to run out without paying the bands.

Nola en David, verwikkeld in een relatie die het prille stadium voorbij is maar waar nog lang niet alle beren van de weg zijn, gaan samen naar Woodstock om te ontkomen aan de writers block die Davids pen doet stokken en om een kind te verwekken. Het stel logeert bij de Bed & Breakfast van Marti, foto’s van haar op het festival hangen aan alle muren. Niet David, maar juist Nola vindt het duistere verhaal van Woodstock in het gastenboek van de Bed & Breakfast. Hierin zijn brieven van een vader aan zijn overleden zoontje geschreven, waarin hij vertelt hoe de zesjarige Nicky is verdronken in een riviertje aan de rand van het festivalterrein terwijl hij en zijn vrouw een paar honderd meter verderop van het concert van hun leven genieten. Net voordat Santana het podium betreedt, wordt gevraagd of de ouders van een jongen in een rode regenjas de organisatie kunnen opzoeken.

De lange beschrijvingen van Nicky’s vader in het gastenboek maken het zesjarige jongetje levend en echt, al is hij al jaren dood. Ook de rouwende vader heeft de foto’s van Marti gezien, en hij is op zoek naar het rode regenjasje: ‘Het is moeilijk te zien omdat elke foto zo vol is. En iedereen leek zo op elkaar in het uniform van hippiedom.’ Hij had eerder moeten zien hoe weinig het voorstelde, verwijt hij zichzelf, want dan waren ze weggegaan voordat het mis ging:

Zonder de zus van de buurvrouw op de achterbank zodat jij je beentjes had kunnen uitstrekken. Ramen open, terug naar de stad, Jungle Book op volle sterkte.

Nola met het verhaal en David op zoek naar het zijne beleven Woodstock op een compleet andere manier. We volgen hun zoektocht naar de gebeurtenissen op het festival, naar de zin van het leven in het algemeen en hun eigen leven in het bijzonder. Het is sprekend dat Nola het verhaal voor David verbergt. De relatie is er een van zowel aantrekken als afstoten. Zonder drama geen liefde, lijkt het koppel te geloven. Hun natuur verschilt drastisch, zo laat ook de herinnering aan hun eerste ontmoeting zien: in een vliegtuig van Amsterdam naar Amerika staat Nola doodsangsten uit terwijl David zich geïrriteerd over haar ontfermt. Nola’s verwondering is dan ook zichtbaar wanneer hij ineens voor de deur van haar werkplaats voor meubelrestauratie staat, en haar tot de reparatie voltooid is elke dag opzoekt.

In Woodstock komen de verhalen van drie mensen bij elkaar, gefaciliteerd door de Bed & Breakfast van Marti. De lezer wordt van het ene naar het andere verhaal getransporteerd, de verteller vult de gaten in waar andere personages niet bij kunnen komen. Nicky’s vader belicht slechts zijn ervaring met Woodstock, een verhaal dat hij al zo lang meedraagt en blijkbaar kwijt moet. David spreekt in een interessante aaneenrijging van goede observaties, zet de feiten uit zijn onderzoek keer op keer op een rij in een poging de werkelijkheid te onthullen en het ondergesneeuwde verhaal te vertellen. Zo schrijft David in zijn aantekeningen: ‘De Woodstock Festival-duif was eigenlijk niet eens een duif maar een lijster, die door iedereen voor een duif werd aangezien.’ Daarmee wordt het festivalsymbool betekenisloos, en zo ook de bedoelingen van de organisatie en zijn bezoekers, en zelfs de dood van Nicky en de boeken die erover geschreven zijn.

De beschrijvingen van Nola zijn het meest persoonlijk en tot haar overwegingen dringen we het diepst door. Met niets anders aan haar hoofd dan de relatie en de vakantie, heeft ze in Woodstock de tijd om te reflecteren op grote beslissingen in haar leven. Want hoewel David keer op keer aangeeft teleurgesteld te zijn wanneer Nola ongesteld wordt, heeft zij in een geheim compartimentje van haar pennendoos nog steeds een pillenstrip. Nola wekt aanvankelijk meer sympathie op dan David, maar deze bekentenis brengt je aan het twijfelen. Ze redeneert dat ze dit doet omdat David niet de man is waartegen je twijfel uitspreekt. Hij is manipulatief en snel boos, moet altijd voelen dat Nola hem nodig heeft. Op deze manier heeft ze meer tijd, denkt ze, om op eigen snelheid bij de beslissing te komen die David al voor hen samen heeft gemaakt.

In het verhaal worden de grotere ideeën soms op enigszins pretentieuze wijze aan het individu gekoppeld. Op de snelweg beschrijft Nola bijvoorbeeld de food courts als ‘moeizame plekken voor het geheugen omdat het allemaal dezelfde anonieme verzamelplekken van verzadigde vetten, suiker en kleurstof zijn.’ Beeldend, begrijpelijk, maar soms ook een beetje te gekunsteld. Een van de observaties van David luidt:

Link heden: hippies en hipsters. Same shit, different era. Een groep jongeren die verwoed bezig is met origineel zijn en van de weeromstuit eindigt als een dijk van een cliché.

Het lijkt een poging om iets te zeggen over het heden door Woodstock als een opstapje te gebruiken. Uiterlijk kan veranderen, maar de mens streeft nog steeds naar hetzelfde.

Bovendien maakt een verzameling interessante weetjes, goede observaties en beeldende beschrijvingen nog geen goed verhaal. Het iconische Woodstock Festival, de onstabiele relatie en de dode kleuter raken en beïnvloeden elkaar. David schrijft het toneelstuk wel, de bubbel van manipulatie en verzwijging knapt wel degelijk in Woodstock en het beeld van het festival wordt genuanceerd, maar de elementen zijn voor een narratief net niet voldoende verbonden.

Ik leerde veel over Woodstock door het boek. Quaegebeur maakt mooie observaties en de beschrijvingen zijn vaak scherp en goed gevonden. De drie elementen die in het plot worden gebundeld kabbelen echter iets te lang naast elkaar voort, tot Nola aan het einde van de roman eindelijk echt uit de band springt, en veel van wat ongezegd is gebleven zich uiteindelijk openbaart. Dan is de vraag of de relatie nog standhoudt, of Woodstock daaraan heeft bijgedragen of juist niet en wat eigenlijk het verschil is tussen goed en fout. En of het daar eigenlijk wel om draait. omslag-woodstockWoodstock blijkt niet de louterende ervaring die je nader tot de ander brengt waar de drie eenlingen misschien op hadden gehoopt.

 

Els Quaegebeur – Woodstock
Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar
ISBN 9789038801605, € 19,99


Laurie de Zwart (1992) is afgestudeerd Cultuurwetenschapper en geïnteresseerd in de dynamiek van de creatieve industrie. Ze leest boeken, tijdschriften, muren en verkeersborden. Ook kijken, luisteren en voelen behoren tot haar bezigheden en ze deelt deze ervaringen graag met anderen. Lees hier meer van Laurie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s