Een ‘probleempje’

Door: Jante Wortel

Mijn vader zingt in het koor van de familievoorstelling Anastasia. We gingen er met z’n twaalven naartoe, in drie verschillende auto’s. Het was de tweede keer in vier maanden dat ik weer bij mijn ouders was.

‘Hoe lang blijf je?’ vroeg mijn moeder. Ze roerde in een grote pan zelfgemaakte pompoensoep, het stokbrood lag in de oven.
‘Tot morgen,’ antwoordde ik.
Mijn moeder keek me teleurgesteld aan. Ze zei dat ze gehoopt had dat ik langer zou blijven, ze moest nog naar de IKEA en met kerst was ik er ook maar even.
‘Niet dat dat erg is. Ik vind het gewoon jammer dat je er zo weinig bent de laatste tijd.’
Ze schepte een pollepel vol soep en blies even.
Terwijl ze wachtte, werd haar blik ernstig.
‘Ik wilde trouwens ook nog even met je praten,’ zei ze. ‘Over je eindwerk. Er is een probleempje.’

Na ons telefoongesprek hebben we het niet meer over mijn eindwerk gehad. Met kerst ging het over andere dingen, over het werk van mijn broer, de aanloopkat in mijn studentenhuis en de verhuizing van mijn ouders, die een maand ervoor het huis te koop hadden gezet.

Toen ik mijn moeder vroeg wat het ‘probleempje’ was, vertelde ze dat ze mijn stukken had gelezen. ‘Dat had ik al,’ zei ze, ‘maar gisteren deed ik het nog een keer en ik zou graag willen dat je één ding verandert.’
Al vanaf het moment dat ik binnenkwam, voelde ik dat er zoiets aan ging komen. Het woordje ‘waargebeurd’ zat haar niet lekker. Ik kon het beter weghalen, zei ze, omdat dat is waar de mensen over gaan praten. ‘Dan kan het te herleiden zijn dat het over ons gaat, en als je vader dan ergens solliciteert staat het zwart op wit, zowel op papier als op internet. [(…) de drie maanden dat haar ouders een ex-gedetineerde in huis namen.] Als mensen dat lezen,’ redeneerde mijn moeder, ‘is de kans klein dat ze je vader nog willen.’

Ik wist niet hoe ik op deze opmerking moest reageren. De pompoensoep begon te koken, de kamer zat vol familie en we moesten nog naar Anastasia. Ik kon niet zeggen: prima, doen we, dat ‘waargebeurd’, dat haal ik er wel uit.
Wat ik wel zei is dat ik nergens beweer dat het verhaal voor mijn eindwerk waargebeurd is. De situatie die het uitgangspunt voor het verhaal vormt is echt, maar voor de rest wordt het fictie.
Dit antwoord maakte het er voor mijn moeder niet beter op. Ze vond nog steeds dat ik iets moest veranderen, het liefst diezelfde avond nog.

De volgende dag, in de trein onderweg naar huis, belde ik er met een vriendin over. Ik legde haar uit dat ik begreep wat het voor mijn moeder lastig maakte, maar dat het ook voelt alsof ze daar wel met mij over kan praten, maar ik niet met haar.

Als mijn ouders vragen hoe het met mijn eindwerk gaat hebben ze het over ‘ons verhaal’, over de novelle waar ‘wij in voor komen’. Ze lachen erbij, maar ik hoor mezelf elke keer weer zeggen: ‘Jullie komen er niet in voor, en het gaat niet over jullie.’

Het advies dat ik van Erik Jan kreeg is om bij het schrijven een aantal innerlijke en uiterlijke kenmerken te veranderen. Mijn vader is kaal, maar het personage dat de vader wordt heeft haar. In mijn herinnering zie ik mijn eigen huis, maar de novelle speelt zich af in een ander huis. Al dit soort dingen kunnen een heel groot verschil maken, zowel voor de lezer als voor de schrijver. In het begin geloofde ik daar niet zo in, maar ik ben bekeerd.

Gisterochtend liep ik in mijn pyjama de keuken binnen en dacht ik: ze hebben een kat. Mijn moeder is allergisch voor katten.


Jante Wortel (1996) studeert in 2017 af aan de opleiding Creative Writing op ArtEZ. Voor haar eindwerk doet ze onderzoek naar schaamte bij, rond en in het schrijven, en werkt ze aan een novelle gebaseerd op de drie maanden dat haar ouders een ex-gedetineerde in huis namen. Lees meer columns van Jante.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s