Een prettig protest

Tekst: Jente Hoogeveen ♦ Beeld: Enrico Baj

Gezien:      ‘Generale’ (1987) door Enrico Baj
Waar:         Cobra Museum voor Moderne Kunst, Amstelveen – ‘Play as Protest’
Wanneer:   april 2016, te zien t/m 14 mei 2017

De man in de blauwe overall trekt een stofzuiger over het tapijt. Eén voor één vraagt hij de wachtende mensen om hun voeten op te tillen zodat hij onder de stoelen kan zuigen. Een man in een geruit overhemd vraagt waarom de man in overall dit niet na sluitingstijd doet.

Vorig jaar vergaderde de wethouders over het vraagstuk of er geen laminaat gelegd kon worden. Veel medewerkers en bezoekers hebben last van huisstofmijt. In de vergadering werd vóór laminaat gestemd, maar het tapijt ligt er nog steeds. Wel wordt er extra vaak gezogen. Dat zegt de man in overall, dat zijn zuigen een service is.

Het tapijt is vaal violet met groene geometrische vlakken.
De centrale hal heeft zes loketten waarvan de tweede bestemd is voor meldingen. De loketmedewerkster van balie twee besteedt het grootste deel van haar tijd aan bezoekers er op wijzen dat zij zich verkeerd melden.
‘Ik kom melden dat ik mijn rijbewijs ben verloren.’
‘Dan verwijs ik u graag door naar balie vier: loket rijbewijs.’
‘Ik kom melden dat mijn dochter is geboren.’
‘Dan verwijs ik u graag door naar balie één: loket burgerzaken.’
Niet alles is een officiële melding. De valse melders moeten opnieuw een nummer trekken en terug naar het wachtgebied, gelieve achter de streep te blijven uit respect voor andermans privacy.

Loketmedewerkster twee drukt op de knop. De zoemer klinkt. Nummer 049 komt op het scherm te staan. Eerst konden bezoekers bij haar aan de balie komen zitten, maar met de renovatie zijn de balies verhoogt. Nu kunnen medewerkers en bezoekers alleen nog staan. ‘Zitten is het nieuwe roken,’ zei de burgemeester tijdens de heropening. Loketmedewerkster twee is daarom weer gaan roken, nu ze zo gezond veel staat.

Veel mensen zijn het staan verleerd. Ze hangen met gekromde ruggen, hun ellebogen steunend op haar balie. Soms lijkt het hier verdomme wel een kroeg. Voor het idee heeft ze een asbak op haar balie gezet. Sommige mensen gooien er hun kleingeld in wanneer zij hun meldingen correct en snel heeft afgehandeld.

Nummer 049 daarentegen heeft een prachtige houding. Een rechte rug en stevige schouders die fier naar achter steken. Hij draagt een legergroen uniform. De stof op zijn borstkas zit vol met medailles gespeld. Het zijn er zoveel dat hij genoodzaakt was verder te spelden op zijn rechter bovenarm. Twee buigt zich voorover om de medailles te bekijken: 049 heeft vijfenveertig keer de avondvierdaagse gelopen.
‘Goedemiddag, waar kan ik u mee van dienst zijn?’
‘Ik kom een protest aanvragen.’
‘Dan verwijs ik u graag door naar ons online aanvraagformulier.’
‘Ik wil het graag bij u aanvragen.’
Het is een ongewone melding, dat moet Twee toegeven. In deze gemeente wordt zelden een protest aangevraagd.
‘Bij hoge uitzondering kan ik het formulier hier ter plekke online voor u invullen.’
049 knikt.
‘Heel graag.’

Twee doorzoekt de website van de gemeente en neemt een slok van de te hete koffie. Volgens haar buurvrouw krijg je slokdarmkanker van het drinken van te hete dranken. Toch blijft ze zo heet drinken. Hoe heter de koffie, des te minder je proeft.
‘Niet te zuipen.’
‘Pardon?’
‘Ik vroeg waar tegen u wilt protesteren?’
‘O, eh, de absurditeit van de menselijke aanwezigheid op deze planeet.’
‘Kunt u dat misschien specificeren? Klimaatcrisis? Woekerpolissen? De plastic soep? Seksuele intimidatie op de werkvloer? Segregatie? Racisme? Anti-semitisme? Radio 538? Toenemende uitval van docenten in het onderwijs wegens burn-out klachten?’
‘De hele mikmak,’ zegt 049.
‘De hele mikmak?’
‘Ja, schrijft u dat maar op.’

Zijn uitspraak klinkt als die van iemand van het koninklijk huis. Zo deftig dat het haast geen Nederlands meer is.
‘In welke categorie kan ik dit protest plaatsen?
‘Wat zijn de opties?’
Twee draait haar scherm om. 049 bekijkt de keuzemogelijkheden.
‘Hoeveel vinkjes kunt u zetten?’
‘Eén.’
‘Doet u dan maar ‘overig’.’

Twee tikt een paar keer in het formulier. Het is een bewerkbaar pdf bestand waarbij de getypte tekst niet in, maar naast het tekstvak blijft verschijnen.
‘Nou, goed,’ zegt ze. ‘Met hoeveel verwacht u deel te nemen aan het protest?’
‘Volgens Facebook zijn er vier geïnteresseerden, waarvan er drie misschien komen.’
‘Met u erbij vijf dus,’ zegt Twee.
‘Maakt u er maar plus minus van,’ zegt 049.

De man in de blauwe overall komt hun kant op gezogen.
‘Zou ik uw plaats mogen zuigen?’ vraagt hij aan 049.
‘Natuurlijk.’
049 zet een stap naar links.
‘Op welke locatie wilt u protesteren?’ vraagt Twee.
‘De Tweede Kamer. Op het Plein, naast de terrassen.’
‘Ah, dan zal ik u door moeten verwijzen naar de gemeente Den Haag. Hier kunt u alleen gemeentelijke protesten aanvragen. Regionale met hoge uitzondering, mits de belangen van de inwoners uit deze gemeente ermee zijn gemoeid.’

De man in blauwe overall zuigt door naar balie drie, 049 zet een stap terug. Nu staat hij weer recht voor balie twee. 049 heeft alleen nog wat wit haar rond zijn slapen. De kale plek bovenop probeert hij te verdoezelen met een platte pet. Met zijn wijs- en middelvinger streelt hij het haar rond zijn oren onder de rand van de pet. Twee heeft opgemerkt dat mannen met vlakke hand over het haar bovenop hun hoofd wrijven wanneer zij nadenken. Ruw heen en weer, zoals je bij een jonge hond zou doen. Het strelen van 049 daarentegen is heel zorgvuldig. Misschien is hij bang de resten weg te strijken.
‘Ik begrijp het,’ zeg 049. ‘Doet u dan maar hier.’
‘Waar?’
‘Hier. Buiten. Op de parkeerplaats.’
‘De parkeerplaats is geen officiële protestlocatie. Vanwege de verkeersveiligheid, ziet u.’
‘Uiteraard. Dan graag naast de parkeerplaats. Niet tussen de violen, maar daarnaast op het gras.’
Twee maakt de notitie.
‘In het geval van beschadiging van het plantsoen zult u zelf op moeten draaien voor de kosten van nieuw graszaad.’
‘Dat is geen enkel probleem.’
‘Zijn er ook attributen mee gemoeid?’
‘Attributen?’
‘Spandoeken, fakkels, megafoons, muziekinstallatie, vlaggen et cetera.’
‘Ja, goed idee. Ik neem alles.’
‘De hele mikmak dus?’
‘Ja, de hele mikmak.’ 049 streelt weer rond zijn oren. ‘Wanneer mag ik van start?’
‘De verwerking van het aanvraagformulier duurt drie werkdagen,’ zegt Twee. Het is nu vrijdag, de dag is al halverwege, dus woensdag op z’n vroegst. Donderdag hoogstwaarschijnlijk.’
‘Kunt u er een spoedje van maken?’
‘Een spoedprotest?’
‘Het is nogal urgent.’
‘Nee, dat gaat helaas niet. Spoedjes doen wij alleen voor paspoorten en rijbewijzen. Daarvoor verwijs ik u graag door naar balie vier.’
Twee doorzoekt haar la.
‘Heeft u een momentje?’
Ze staat op, loopt naar het magazijn en komt terug met een folder en een fluit.
‘In de folder ‘Richtlijnen demonstratie: veiligheid, waardigheid en rolverdeling demonstrant en handhaver’ vindt u meer informatie over de mogelijkheden en onmogelijkheden van uw protest. De fluit is geen officieel attribuut, tenzij u deze als attribuut wilt opgeven. Zo niet, dan dient hij enkel gebruikt te worden tegen ongewenste intimiteiten. Tijdens een protest is het niet altijd duidelijk wie voor is en wie tegen. Mocht u naar aanleiding van de folder vragen hebben, dan kunt u zich melden bij dit loket. Heeft u op dit moment nog vragen?’
‘Nee, dat was het.’
‘Dan wens ik u alvast een prettig protest.’
‘Heel vriendelijk van u,’ zegt 049. Met een sierlijke zwaai draait hij zich om en klikt even met zijn hakken voordat hij naar de uitgang loopt.

De man in blauwe overall is net klaar met het zuigen van de balieplaatsen. Hij trekt de stofzuiger terug naar het wachtgebied en bekijkt de rij. De geruite blouse zit er nog steeds en de man in de blauwe overall vraagt hem nogmaals zijn voeten op te tillen.

Generale_origineel


Jente Hoogeveen (1992) is schrijver, illustrator, productkunstenaar en ook nog student. Eerder aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag, tegenwoordig studeert ze Liberal Arts & Sciences aan de Universiteit van Utrecht. Ze schreef onder andere verhalen voor De Gids, Opium en DeBuren en stond afgelopen zomer in de finale van Write Now! De meeste verhalen en beelden ontstaan onderweg, in de trein of dwalend door de stad. Op zoek naar dat wat afwijkt, kleine details met grote verhalen. Kijk voor meer beelden en verhalen op haar website.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s